Shloka 33
Rājarṣi-samāgamaḥ — Yudhiṣṭhirasya Dharma-parīkṣā ca
Meeting the Royal Sage and a Dharmic Audit
सान्त्विता धर्मराजेन प्रसेदु: क्षणदाचरा: । विदिताश्च कुबेरस्य तत्र ते कुरुपुड्रवा:,“यदि मेरा प्रिय करना चाहते हो तो फिर ऐसा काम न करना।” भीमसेनको ऐसा उपदेश देकर उन्होंने पूर्वोक्त सौगन्धिक कमल ले लिये और वे देवोपम पाण्डव उसी सरोवरके तटपर इधर-उधर भ्रमण करने लगे। इसी समय शिलाओंको आयुधरूपमें ग्रहण किये, बहुत-से विशालकाय उद्यानरक्षक वहाँ प्रकट हो गये। भारत! उन्होंने धर्मराज युधिष्ठिर, महर्षि लोमश, नकुल-सहदेव तथा अन्यान्य श्रेष्ठ ब्राह्मणोंको विनयपूर्वक नतमस्तक होकर प्रणाम किया। फिर धर्मराज युधिष्ठिरने उन्हें सान्त्वना दी। इससे वे निशाचर (राक्षस) प्रसन्न हो गये। तदनन्तर वे कुरुप्रवर पाण्डव धनाध्यक्ष कुबेरकी जानकारीमें कुछ कालतक वहाँ आनन्दपूर्वक टिके रहे और गन्धमादन पर्वतके शिखरोंपर अर्जुनके आगमनकी प्रतीक्षा करते रहे
sāntvitā dharmarājena praseduḥ kṣaṇadācarāḥ | viditāś ca kuberasya tatra te kurupuṅgavāḥ ||
Sinabi ni Vaiśampāyana: Nang maaliw ni Dharmarāja Yudhiṣṭhira, ang mga nilalang na gumagala sa gabi (mga rākṣasa) ay kumalma at naging mahinahon. At ang mga pinakadakila sa angkan ng Kuru (ang mga Pāṇḍava), matapos maipabatid kay Kubera ang tungkol sa kanila, ay nanatili roon nang ilang panahon—panatag at ligtas—habang hinihintay ang pagdating ni Arjuna sa mga tuktok ng Gandhamādana. Maliwanag ang aral: ang pagpipigil at mapagpayapang pananalita ni Yudhiṣṭhira ay nagpapahinahon maging sa mababangis na tagapagbantay, at ginagawang maayos na pakikipamuhay sa ilalim ng wastong kapangyarihan ang isang pagtatagpong maaaring mauwi sa dahas.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Dharma expressed as self-control and gentle reassurance can neutralize hostility. Yudhiṣṭhira’s sāntvana (conciliatory conduct) prevents escalation and aligns the group’s presence with rightful authority (Kubera), showing that ethical leadership secures safety without needless force.
After an encounter near Kubera’s domain, the night-roaming guardians are calmed by Yudhiṣṭhira. The Pāṇḍavas are recognized as known to Kubera, and they remain there peacefully for a time, awaiting Arjuna on the heights of Gandhamādana.