Shloka 1
Plakṣāvataraṇa–Yamunā Tīrtha and Prajāpati’s Vedī
Kurukṣetra Threshold
(दाक्षिणात्य अधिक पाठका ३ “लोक मिलाकर कुल २१३ “लोक हैं) कह. &+( 9) #2५:..# #2:5:.१ एकोनत्रिशर्दाधिकशततमो<् ध्याय: कुरुक्षेत्रके द्वारभूत प्लक्षप्र्रवण नामक यमुनातीर्थ एवं सरस्वतीतीर्थकी महिमा लोगश उवाच अस्मिन् किल स्वयं राजन्निष्टवान् वै प्रजापति: । सत्रमिष्टीकृतं नाम पुरा वर्षमहस्नरिकम्,लोमशजी कहते हैं--युधिष्ठिर! पूर्वकालमें यहाँ साक्षात् प्रजापतिने इष्टीकृत नामक सत्रका एक सहस्र वर्षोतक चालू रहनेवाला अनुष्ठान किया था
Lomaśa uvāca: asmin kila svayaṁ rājann iṣṭavān vai prajāpatiḥ | satram iṣṭīkṛtaṁ nāma purā varṣa-sahasrikam ||
Sinabi ni Lomaśa: “O Hari, sinasabi na sa mismong pook na ito, noong unang panahon, si Prajāpati mismo ay nagsagawa ng isang satra na handog na tinawag na Iṣṭīkṛta—isang ritwal na tumagal nang isang libong taon.”
लोगश उवाच
Educational Q&A
Sacred places gain authority through exemplary acts of dharma: sustained, disciplined ritual (satra) performed with personal commitment. The verse highlights perseverance and reverence for cosmic order as ethical ideals.
During the Pāṇḍavas’ tīrtha-journey, the sage Lomaśa begins praising the holiness of the site by recounting an ancient tradition: Prajāpati once conducted here a thousand-year sacrificial session named Iṣṭīkṛta.