Shloka 12
Ṛśyaśṛṅgopākhyāna-praveśaḥ — Lomāśa narrates the origins of Ṛśyaśṛṅga and the Anga drought (ऋश्यशृङ्गोपाख्यान-प्रवेशः)
उन्होंने दूसरोंके बुलानेपर कुपित होकर उस पर्वतसे कहा--“जो कोई यहाँपर बातचीत करे उसपर तू ओले बरसा।' इसी प्रकार वायुको भी बुलाकर उन तपस्वी मुनिने कहा --'देखो, यहाँ किसी प्रकारका शब्द नहीं होना चाहिये।” तबसे जो कोई पुरुष यहाँ बोलता है उसे मेघकी गर्जनाद्वारा रोका जाता है। राजन! इस प्रकार उन महर्षिने ही ये अद्भुत कार्य किये हैं। उन्होंने क्रोधवश कुछ कार्योका विधान और कुछ बातोंका निषेध कर दिया है ।। ९ १३९ || नन्दां त्वभिगता देवा: पुरा राजन्निति श्रुति: । अन्वपद्यन्त सहसा पुरुषा देवदर्शिन:,राजन! यह सुना जाता है कि प्राचीन कालमें देवतालोग नन््दाके तटपर आये थे, उस समय उनके दर्शनकी इच्छासे बहुतेरे मनुष्य सहसा वहाँ आ पहुँचे
Lomāśa uvāca—nandāṁ tv abhigatā devāḥ purā rājann iti śrutiḥ | anvapadyanta sahasā puruṣā devadarśinaḥ ||
Sinabi ni Lomāśa: “O Hari, nang tawagin siya ng iba, nagalit ang ermitanyong muni at sinabi sa bundok: ‘Sinumang magsalita rito, buhusan mo ng ulang yelo.’ Gayundin, tinawag niya ang hangin at iniutos: ‘Magmasid—hindi dapat magkaroon ng anumang tunog dito.’ Mula noon, sinumang magsalita sa pook na ito ay pinipigil ng dagundong ng kulog sa ulap. O Hari, ang mga kababalaghang ito ay ginawa mismo ng dakilang rishi; sa poot, may mga bagay siyang itinakda at may mga salitang kanyang ipinagbawal. At ayon sa sinaunang sali’t salin, O Hari, minsan ay dumating ang mga diyos sa pampang ng ilog Nandā; noon, maraming tao na sabik masilayan ang mga diyos—mga naghahanap ng banal na pangitain—ang biglang nagtipon doon.”
लोगमश उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the human longing for darśana (direct encounter with the divine) and frames sacred history as śruti—received tradition—encouraging reverence, restraint, and purposeful pilgrimage rather than mere curiosity.
Lomāśa reports an old tradition: the gods once arrived at the bank of the Nandā, and many people, eager to see them, rushed there suddenly.