सगरोपाख्यानम् — कपिलकोपः, अंशुमतः विनयः, तथा भगीरथपरम्परा
Sagara Upākhyāna: Kapila’s Wrath, Aṃśumān’s Reverence, and the Bhāgīratha Line
महता कालयोगेन प्रकृतिं यास्यतेडर्णव: । ज्ञातींश्र कारणं कृत्वा महाराजो भगीरथ:
mahatā kālayogena prakṛtiṁ yāsyate 'rṇavaḥ | jñātīn śrāddha-kāraṇaṁ kṛtvā mahārājo bhagīrathaḥ ||
Sa pag-ikot ng dakilang panahon, ang karagatan ay babalik sa likas nitong kalagayan. Pagkaraan nito, si Haring Bhagīratha, na gagawing dahilan ang mga yumao niyang kamag-anak para sa mga ritong śrāddha, ay isasagawa ang gawang magtitiyak ng kanilang kapakanan—ipinapakita na ang kapangyarihan ng hari ay dapat patnubayan ng tungkulin sa mga ninuno at ng pananagutang moral sa sariling angkan.
लोगश उवाच
Time (kāla) brings changes that restore things to their natural order, and a righteous king uses such moments to fulfill dharma—especially obligations to ancestors through śrāddha—placing lineage-responsibility above personal convenience.
The speaker foretells that, in due course of time, the ocean will return to its normal state; then King Bhagīratha, motivated by the welfare of his departed relatives, will perform actions connected with śrāddha and ancestral deliverance, highlighting his famed commitment to his forebears.