Shloka 95
Kṛṣṇa at Duryodhana’s House: Refusal of Hospitality and Departure to Vidura (कृष्णस्य धार्तराष्ट्रनिवेशनगमनम्)
Devanagari script
त्यक्तग्राम्यसुखा: पार्था नित्यं वीरसुखप्रिया: । नतु स्वल्पेन तुष्येयुर्महोत्साहा महाबला:
Translation
Ang iyong mga anak—ang mga Pārtha—ay tinalikuran na ang ginhawang pangkaraniwan ng buhay-baryo; ang laging mahal sa kanila ay ang ligayang nararapat sa mga bayani. Sila’y may dakilang sigasig at dakilang lakas; kaya’t hindi sila masisiyahan sa munting karangyaan lamang.
Word by Word
त्यक्तhaving abandoned
त्यक्त:
Karta
TypeAdjective
Rootत्यज् (क्त)
FormMasculine, Nominative, Plural
ग्राम्यसुखाःrustic/worldly pleasures
ग्राम्यसुखाः:
Karta
TypeNoun
Rootग्राम्यसुख (ग्राम्य + सुख)
FormMasculine, Nominative, Plural
पार्थाःthe sons of Pṛthā (Pāṇḍavas)
पार्थाः:
Karta
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Nominative, Plural
नित्यम्always
नित्यम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootनित्य
वीरसुखप्रियाःfond of heroic pleasures
वीरसुखप्रियाः:
Karta
TypeAdjective
Rootवीरसुखप्रिय (वीर + सुख + प्रिय)
FormMasculine, Nominative, Plural
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
स्वल्पेनwith a little (wealth/power)
स्वल्पेन:
Karana
TypeAdjective
Rootस्वल्प
FormNeuter, Instrumental, Singular
तुष्येयुःwould be satisfied
तुष्येयुः:
TypeVerb
Rootतुष्
FormOptative (Vidhi-lin), Third, Plural, Parasmaipada
महोत्साहाःof great energy/enterprise
महोत्साहाः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहोत्साह (महान् + उत्साह)
FormMasculine, Nominative, Plural
महाबलाःvery strong/mighty
महाबलाः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहाबल (महान् + बल)
FormMasculine, Nominative, Plural
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes