Kṛṣṇa at Duryodhana’s House: Refusal of Hospitality and Departure to Vidura (कृष्णस्य धार्तराष्ट्रनिवेशनगमनम्)
येनाहं कुन्तिभोजाय धन वृत्तैरिवार्पिता । “मैं जो कष्ट भोग रही हूँ, इसके लिये न अपनेको दोष देती हूँ, न दुर्योधनको; अपितु पिताकी ही निन्दा करती हूँ, जिन्होंने मुझे राजा कुन्तिभोजके हाथमें उसी प्रकार दे दिया, जैसे विख्यात दानी पुरुष याचकको साधारण धन देते हैं ।।
vaiśampāyana uvāca | yenāhaṃ kuntibhojāya dhana-vṛttair ivārpitā | bālāṃ mām āryakas tubhyaṃ krīḍantīṃ kanduhastikām |
Sinabi ni Vaiśaṃpāyana: “Ipinagkaloob ako kay Haring Kuntibhoja na para bang ako’y karaniwang yaman na ibinibigay sa limos. Sa pagdurusang ito, hindi ko sinisisi ang aking sarili, ni si Duryodhana; bagkus, sinisisi ko ang aking ama, na nagbigay sa akin kay Kuntibhoja gaya ng isang bantog na mapagkawanggawa na nag-aabot ng pangkaraniwang kayamanan sa isang namamalimos. Noong ako’y musmos pa, naglalaro ako na may laruan na elepante sa aking kamay…”
वैशम्पायन उवाच
The passage critiques the ethical failure of treating a person—especially a child—as transferable property. It contrasts the ideal of dāna (generous giving) with its distortion when applied to human relationships, highlighting responsibility and moral accountability in guardianship.
A woman (contextually Kuntī) recalls being given away to King Kuntibhoja, likening it to the casual donation of wealth. She says she does not blame herself or Duryodhana for her suffering, but condemns her father’s act, then begins describing her childhood at the time.