Shloka 15
Kṛṣṇa at Duryodhana’s House: Refusal of Hospitality and Departure to Vidura (कृष्णस्य धार्तराष्ट्रनिवेशनगमनम्)
न स्मोपयान्ति निद्रां ते न तदर्हा जनार्दन । “जब वे अपनी राजधानीमें ऊँची अट्टालिकाओंके भीतर रंकुमृगके चर्मसे बने हुए बिछौनोंसे युक्त सुकोमल शय्याओंपर शयन करते थे
na smopayānti nidrāṁ te na tad-arhā janārdana |
Sinabi ni Vaiśampāyana: “O Janārdana, hindi dumarating sa kanila ang antok; hindi sila karapat-dapat sa gayong kalagayan. Ang mismong mga Pāṇḍava—na noon sa kanilang kabisera ay nagigising sa ingay ng mga elepante, sa hiyaw ng mga kabayo, sa ugong ng mga gulong ng karwahe, at sa malakas na tunog ng mga kabibe at mga tambol, kasabay ng matatamis na himig ng plauta at vīṇā, habang pinararangalan sila ng mga Brahmana sa mga mapalad na pagbigkas at mga pagpapala—ngayon, sa malawak na gubat, marahil ay nakahiga silang gising, nababagabag sa mararahas na sigaw ng mababangis na hayop. Ang kanilang kasalukuyang pagdurusa ay lantad na salungat sa dangal na dati nilang nararapat.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the ethical dissonance between merit and circumstance: those who are ‘not deserving’ of degradation (the righteous Pāṇḍavas) nonetheless endure it. It evokes compassion and highlights how adharma in governance can force the virtuous into suffering, intensifying the moral urgency for rectification.
Vaiśampāyana addresses Janārdana (Kṛṣṇa), contrasting the Pāṇḍavas’ former royal life—waking to auspicious sounds, music, and Brahmin blessings—with their present exile, where they cannot sleep in the forest due to the frightening noises of wild beasts.