Udyoga Parva, Adhyāya 72 — Bhīmasena’s counsel on conciliation and Duryodhana’s disposition
वाम्भिस्त्वप्रतिरूपाभिरतुदत् त्वां सहानुजम् । श्लाघमान: प्रहृष्ट: सन् भ्रातृभि: सह भाषते
vāgbhis tv apratirūpābhir atudat tvāṃ sahānujam | ślāghamānaḥ prahṛṣṭaḥ san bhrātṛbhiḥ saha bhāṣate ||
Sinabi ni Yudhiṣṭhira: “Sa mga salitang bastos at di-nararapat, sinaktan niya kayo at ang inyong mga nakababatang kapatid. Nag-uumapaw sa tuwa, nagyayabang at pumupuri sa sarili, sinabi niya kasama ng kanyang mga kapatid: ‘Ngayon, ang mga Pāṇḍava ay wala nang kahit ano sa mundong ito na maituturing nilang kanila. Pangalan at angkan na lamang ang natitira—at kahit iyon ay hindi rin mananatili.’”
युधिछिर उवाच
Cruel, improper speech can inflict real injury and becomes a moral cause of conflict; prideful boasting that delights in another’s dispossession is portrayed as adharma and a seed of inevitable retaliation.
Yudhiṣṭhira recalls how Duryodhana, elated and surrounded by his brothers, mocked the Pāṇḍavas after their loss—claiming they had nothing left. The verse highlights the remembered humiliation that fuels the breakdown of reconciliation.