Shloka 47
Udyoga-parva Adhyāya 50 — Dhṛtarāṣṭra’s Appraisal of Bhīmasena (भीमसेनभयवर्णनम्)
Devanagari script
बलीय: सर्वतो दिष्टं पुरुषस्थ विशेषत: । पश्यन्नपि जयं तेषां न नियच्छामि यत् सुतान्,पुरुषका भाग्य ही सबसे विशेष प्रबल है, क्योंकि मैं पाण्डवोंकी विजय समझकर भी अपने पुत्रोंको रोक नहीं पाता हूँ
Transliteration
balīyaḥ sarvato diṣṭaṃ puruṣastha viśeṣataḥ | paśyann api jayaṃ teṣāṃ na niyacchāmi yat sutān |
Translation
Sinabi ni Dhṛtarāṣṭra: “Mas malakas ang tadhana kaysa sa lahat—lalo na kapag ito’y nakaugat sa kalooban at likas na pagkatao ng tao. Kahit nakikita ko na ang kanilang tagumpay, hindi ko pa rin mapigil ang aking mga anak.”
Word by Word
बलीयान्stronger, more powerful
बलीयान्:
Karta
TypeAdjective
Rootबलिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
सर्वतःin every way, from all sides
सर्वतः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसर्वतः
दिष्टम्fate, destiny
दिष्टम्:
Karta
TypeNoun
Rootदिष्ट
FormNeuter, Nominative, Singular
पुरुषात्than human effort / from man
पुरुषात्:
Apadana
TypeNoun
Rootपुरुष
FormMasculine, Ablative, Singular
विशेषतःespecially, particularly
विशेषतः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootविशेषतः
पश्यन्seeing
पश्यन्:
Karta
TypeVerb
Rootदृश्
Formशतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular
अपिeven, although
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
जयम्victory
जयम्:
Karma
TypeNoun
Rootजय
FormMasculine, Accusative, Singular
तेषाम्of them (of the Pandavas)
तेषाम्:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
नियच्छामिI restrain, I hold back
नियच्छामि:
TypeVerb
Rootयम्
FormLat (Present), Parasmaipada, First, Singular, Active
यत्that (fact) / because
यत्:
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Accusative, Singular
सुतान्sons
सुतान्:
Karma
TypeNoun
Rootसुत
FormMasculine, Accusative, Plural
Speaker
धृतराष्ट उवाच
Characters & Entities
D
DhṛtarāṣṭraS
sons of Dhṛtarāṣṭra (Kauravas)P
PāṇḍavasSandhi Notes