Shloka 21
Nara-Nārāyaṇa Precedent and Bhīṣma’s Counsel on Kṛṣṇa–Arjuna; Karṇa’s Reply
Devanagari script
एतौ हि कर्मणा लोकानश्रुवातेक्षयान् ध्रुवान् | तत्र तत्रैव जायेते युद्धकाले पुन: पुन:,ये दोनों अपने सत्कर्मके प्रभावसे अक्षय एवं ध्रुवलोकोंको व्याप्त करके स्थित हैं। लोकहितके लिये जब-जब जहाँ-जहाँ युद्धका अवसर आता है, तब-तब वहाँ-वहाँ ये बार- बार अवतार ग्रहण करते हैं
Translation
“Ang dalawang ito, sa bisa ng kanilang mabubuting gawa, ay lumalaganap at nananatili sa mga daigdig na di-nasisira at di-nagbabago. Para sa kapakanan ng sanlibutan, tuwing saanman at kailanman sumisiklab ang pagkakataon ng digmaan, doon at doon din, paulit-ulit silang nagkakatawang-tao (nag-aavatāra).”
Word by Word
एतौthese two
एतौ:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Dual
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
कर्मणाby (their) action/deed
कर्मणा:
Karana
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Instrumental, Singular
लोकान्worlds/realms
लोकान्:
Karma
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Accusative, Plural
अश्रुवातthey have attained/obtained
अश्रुवात:
TypeVerb
Rootश्रु (शृणोति)
FormPerfect (Paroksha), 3rd, Dual, Parasmaipada
अक्षयान्imperishable
अक्षयान्:
Karma
TypeAdjective
Rootअक्षय
FormMasculine, Accusative, Plural
ध्रुवान्fixed/eternal
ध्रुवान्:
Karma
TypeAdjective
Rootध्रुव
FormMasculine, Accusative, Plural
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
तत्रthere (wherever)
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
जायेतेare born/come into being
जायेते:
TypeVerb
Rootजन् (जायते)
FormPresent, Indicative, 3rd, Dual, Atmanepada
युद्धकालेat the time of war
युद्धकाले:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुद्धकाल
FormMasculine, Locative, Singular
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
पुनःagain and again
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes