Udyoga-parva Adhyāya 47 — Arjuna’s Deterrent Declaration
Sañjaya’s Report
तृणप्रायं ज्वलनेनेव दग्धं ग्रामं यथा धार्तराष्ट्रानू समीक्ष्य । पकक्वं सस्य॑ वैद्युतेनेव दग्धं परासिक्तं विपुलं स्वं बलौघम्
sañjaya uvāca | tṛṇaprāyaṃ jvalanen eva dagdhaṃ grāmaṃ yathā dhārtarāṣṭrānū samīkṣya | pakvaṃ sasyaṃ vaidyuten eva dagdhaṃ parāsiktaṃ vipulaṃ svaṃ balaugham |
Sinabi ni Sañjaya: “Kapag nakita ni Duryodhana na ang mga anak ni Dhṛtarāṣṭra ay tinupok ng galit na apoy ni Bhīmasena na parang isang nayong kubong-dayami na nilamon ng apoy, at makita niyang ang sarili niyang napakalaking hukbo ay nagkawatak-watak at naglahong parang hinog na palay na tinusta ng kidlat—ang mga pangunahing bayani ay napatay, ang mga kawal ay tumalikod at tumakas sa larangan sa matinding takot, naubos ang tapang at kapalaluan, at ang lahat ay naging abo sa liyab ng mga sandata ni Bhīma—doon niya mararamdaman ang malalim na pagsisisi sa pagpili ng digmaan.”
संजय उवाच
The verse underscores the ethical weight of choosing war: pride and obstinacy lead to catastrophic loss, and only after witnessing ruin does the wrongdoer awaken to remorse. It warns that adharma-driven decisions bring predictable consequences—fear, collapse of morale, and irreversible destruction.
Sañjaya describes, in vivid similes, the future scene of Duryodhana seeing the Kauravas burned down by Bhīma’s fury and his own vast army scattered and destroyed like a ripe crop struck by lightning. The point is to foreshadow Duryodhana’s eventual regret for initiating and persisting in the conflict.