Sanatsujāta on the Imperceptible Eternal Light (यत्तच्छुक्रं महज्ज्योतिः)
हिरण्यपर्णम श्वत्थमभिपद्य हापक्षका: । ते तत्र पक्षिणो भूत्वा प्रपतन्ति यथा दिशम् | योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम्
sanatsujāta uvāca |
hiraṇyaparṇam aśvattham abhipadya hy apakṣakāḥ |
te tatra pakṣiṇo bhūtvā prapatanti yathā diśam |
yoginas taṁ prapaśyanti bhagavantaṁ sanātanam ||
Wika ni Sanatsujāta: Pagkaakyat sa punong aśvattha ng pag-iral sa sanlibutan—na ang mga dahon, ang mga bagay ng pandama, ay kaakit-akit na tila ginto—ang mga nilalang na likas na walang pakpak ay kumukuha ng “mga pakpak” ng gawa (karma) at, dahil sa nakatagong pagnanasa sa kanilang kalooban, ay nahuhulog at lumilipad sa alinmang dako, lumilipat mula sa isang kapanganakan tungo sa iba. Ngunit ang mga yogin ay tuwirang nakakakita roon sa Pinagpala, ang walang-hanggang Panginoon, ayon sa Kanyang tunay na kalagayan.
सनत्सुजात उवाच
Worldly life is compared to an alluring aśvattha-tree whose ‘golden leaves’ are sense-objects. Ordinary beings, propelled by karma and desire, move from birth to birth in various directions, whereas yogins—through discipline and insight—directly realize the eternal Lord beyond this wandering.
In Sanatsujāta’s instruction (within the Udyoga Parva dialogue), he uses a vivid metaphor: beings climb into the world-tree and, taking karma as their wings, drift and fall into different destinies. In contrast, the yogin stands apart from this compulsion and perceives the timeless divine reality.