Shloka 16
अध्याय ३९: विदुरेण धृतराष्ट्राय नीत्युपदेशः
Timely Counsel, Association, and Kin-Duty
अन्यो धन प्रेतगतस्य भुड्न््ते वयांसि चाग्निश्व शरीरधातून् । द्वाभ्यामयं सह गच्छत्यमुत्र पुण्येन पापेन च वेष्ट्यमान:,मरे हुए मनुष्यका धन दूसरे लोग भोगते हैं, उसके शरीरकी धातुओंको पक्षी खाते हैं या आग जलाती है। यह मनुष्य पुण्य-पापसे बँधा हुआ इन्हीं दोनोंके साथ परलोकमें गमन करता है
anyo dhanaṁ pretagatasya bhuṅkte vayāṁsi cāgniś ca śarīradhātūn | dvābhyām ayaṁ saha gacchaty amutra puṇyena pāpena ca veṣṭyamānaḥ ||
Itinuturo ni Vidura: kapag namatay ang tao, ang kanyang yaman ay pinakikinabangan ng iba, at ang mga sangkap ng katawan ay kinakain ng mga ibon o tinutupok ng apoy. Ngunit hindi siya umaalis na walang dala: nakagapos at nababalot ng dalawa—kabutihan at kasalanan—tanging sariling mga gawa ang kasama niya sa kabilang daigdig.
विदुर उवाच
Educational Q&A
Wealth and the body do not accompany a person after death; only one’s karma—merit and sin—travels with the individual to the next world. Therefore one should prioritize righteous conduct over attachment to possessions.
In Vidura’s counsel (vidura-nīti) within Udyoga Parva, he reminds the listener that death strips away external claims: others take the dead person’s wealth, the body is consumed by nature, and only the moral residue of actions (puṇya and pāpa) remains as the true companion beyond life.