Previous Verse
Next Verse

Shloka 24

Adhyaya 32: Saṃjaya’s Return, Audience with Dhṛtarāṣṭra, and Ethical Admonition

निश्चित्य यः प्रक्रमते नानतर्वसति कर्मण: । अवन्ध्यकालो वश्यात्मा स वै पण्डित उच्यते,जो पहले निश्चय करके फिर कार्यका आरम्भ करता है, कार्यके बीचमें नहीं रुकता, समयको व्यर्थ नहीं जाने देता और चित्तको वशमें रखता है, वही पण्डित कहलाता है

niścitya yaḥ prakramate nāntarvasati karmaṇaḥ | avandhyakālo vaśyātmā sa vai paṇḍita ucyate ||

Sabi ni Vidura: Ang tunay na marunong ay yaong unang nagtatakda ng malinaw na pasya bago magsimula sa gawain; hindi natitinag o humihinto sa kalagitnaan; hindi hinahayaang masayang ang oras; at napipigil ang sariling isip at pagkatao. Ang ganitong katatagan ng layon at pagpipigil-sa-sarili ang tanda ng isang paṇḍita.

निश्चित्यhaving ascertained/decided
निश्चित्य:
Adhikarana
TypeVerb
Rootनिश्चित (धातु: नि+√चि/√चित् + उपसर्ग नि; क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वा (अव्ययभाव/तुमुन्-नहीं), कर्तरि, absolutive (gerund), indeclinable
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रक्रमतेundertakes/begins
प्रक्रमते:
Karta
TypeVerb
Rootप्र+√क्रम्
FormPresent, Indicative, Ātmanepada, Third, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
अन्तर्वसतिstops in between/halts midway
अन्तर्वसति:
Karta
TypeVerb
Rootअन्तर्+√वस्
FormPresent, Indicative, Parasmaipada, Third, Singular
कर्मणःof the work/action
कर्मणः:
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Genitive, Singular
अवन्ध्यकालःone whose time is not wasted (who does not let time be fruitless)
अवन्ध्यकालः:
Karta
TypeAdjective
Rootअवन्ध्य-काल
FormMasculine, Nominative, Singular
वश्यात्माself-controlled (having the mind under control)
वश्यात्मा:
Karta
TypeAdjective
Rootवश्य-आत्मन्
FormMasculine, Nominative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
पण्डितःa wise man/scholar
पण्डितः:
Karta
TypeNoun
Rootपण्डित
FormMasculine, Nominative, Singular
उच्यतेis called/is said
उच्यते:
TypeVerb
Root√वच् (passive: उच्यते)
FormPresent, Indicative, Passive, Third, Singular

विदुर उवाच

V
Vidura