Adhyāya 195 — Arjuna’s Capability and Restraint Regarding Divyāstras
Udyoga Parva
तेषां विंशतिसाहस्रा हया: शूरैरधिषछिता: । पठ्च नागसहस्राणि रथवंशाशक्ष सर्वश:
teṣāṁ viṁśati-sāhasrā hayāḥ śūraiḥ adhiṣṭhitāḥ | pañca nāga-sahasrāṇi ratha-vaṁśāś ca sarvaśaḥ ||
Sinabi ni Vaiśampāyana: Kabilang sa kanila ang dalawampung libong kabayo, na bawat isa’y sinasakyan ng matatapang na mandirigma; mayroon ding limang libong elepante, at sa bawat panig ay marami ring mga karwahe. Ipinakikita ng paglalarawan ang lumolobong bigat ng digmaan—mga beteranong mandirigma na pinupukaw ng mabagsik na paninindigan, nagtitipon sa napakalakas na puwersa.
वैशम्पायन उवाच
The verse highlights how quickly conflict becomes institutional and massive: once war is set in motion, resources and seasoned fighters gather in great numbers. Ethically, it serves as a warning about escalation—power and preparedness can intensify adharma if not restrained by wise counsel and dharma.
Vaiśampāyana is describing the composition and scale of assembled forces: a large cavalry contingent (20,000 horses with heroic riders), a substantial elephant corps (5,000), and numerous chariot formations spread throughout, indicating a fully mobilized army.