Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

भीष्म-द्रोणादिभिः पाण्डवसेनाक्षयकाल-निर्णयः | Time-estimates for the depletion of the Pāṇḍava forces

Bhīṣma–Droṇa council

गान्धारराज: शकुनि: प्राच्योदीच्याश्व सर्वश: । शका: किराता यवना: शिबयो5थ वसातय:

vaiśampāyana uvāca | gāndhārarājaḥ śakuniḥ prācyodīcyāś ca sarvaśaḥ | śakāḥ kirātā yavanāḥ śibayo 'tha vasātayaḥ | aśvatthāmā bhīṣmaḥ sindhurājo jayadrathaḥ dākṣiṇātya-nareśāḥ pāścātyā bhūpālāḥ parvatīyāś ca bhūpālāḥ—ete sarve mahārathāḥ sva-sva-senābhiḥ sametāḥ mahārathiṃ (bhīṣmam) sarvataḥ parivārya dvitīya-sainyadala-rūpeṇa susajjitāḥ nirjagmuḥ ||

Sinabi ni Vaiśampāyana: Si Śakuni, hari ng Gandhāra, kasama ang mga pinuno mula sa silangan at hilaga; at ang mga Śaka, Kirāta, Yavana, Śibi, at Vasāti—kasama nina Aśvatthāmā, Bhīṣma, at ang haring Sindhu na si Jayadratha, gayundin ang mga hari ng timog, kanluran, at kabundukan—ang mga dakilang mandirigmang karwahe na ito, bawat isa’y may sariling hukbo, ay nagtipon bilang ikalawang pangkat. Pinalibutan nila si Bhīṣma sa lahat ng panig at lumabas na ganap ang ayos ng digmaan.

गान्धारराजःthe king of Gandhāra
गान्धारराजः:
Karta
TypeNoun
Rootगान्धारराज
FormMasculine, Nominative, Singular
शकुनिःŚakuni
शकुनिः:
Karta
TypeNoun
Rootशकुनि
FormMasculine, Nominative, Singular
प्राच्यeastern (kings/people)
प्राच्य:
Karta
TypeAdjective
Rootप्राच्य
FormMasculine, Nominative, Plural
उदीच्यnorthern (kings/people)
उदीच्य:
Karta
TypeAdjective
Rootउदीच्य
FormMasculine, Nominative, Plural
अश्वhorses / horsemen (contextual)
अश्व:
Karta
TypeNoun
Rootअश्व
FormMasculine, Nominative, Plural
सर्वशःon all sides; entirely
सर्वशः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसर्वशः
शकाःŚakas
शकाः:
Karta
TypeNoun
Rootशक
FormMasculine, Nominative, Plural
किराताःKirātas
किराताः:
Karta
TypeNoun
Rootकिरात
FormMasculine, Nominative, Plural
यवनाःYavanas
यवनाः:
Karta
TypeNoun
Rootयवन
FormMasculine, Nominative, Plural
शिबयःŚibis
शिबयः:
Karta
TypeNoun
Rootशिबि
FormMasculine, Nominative, Plural
अथand then; and
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
वसातयःVasātis (a people/tribe)
वसातयः:
Karta
TypeNoun
Rootवसाति
FormMasculine, Nominative, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
G
Gāndhāra
Ś
Śakuni
P
Prācya rulers (East)
U
Udīcya rulers (North)
Ś
Śakas
K
Kirātas
Y
Yavanas
Ś
Śibis
V
Vasātis
A
Aśvatthāmā
B
Bhīṣma
S
Sindhu
J
Jayadratha
D
Dākṣiṇātya kings (South)
P
Pāścātya kings (West)
P
Parvatīya kings (Mountain regions)

Educational Q&A

The verse highlights how large-scale conflict is enabled by deliberate coalition-building and disciplined military organization. Ethically, it underscores that war is not a sudden accident but a planned mobilization of many polities—implying collective responsibility for the escalation toward adharma-driven destruction.

A wide array of kings and warrior-groups—named and regionally classified—assemble with their troops. They form a second battle-division and march out, encircling Bhīṣma as the central great warrior/commander figure, indicating a formal deployment of forces.