Shloka 35
Bhīṣma’s Dream-Counsel and the Prasvāpa Astra (भीष्मस्वप्नदर्शनम् / प्रस्वापास्त्रोपदेशः)
Devanagari script
ततोऊ<हं राममासाद्य ववन्दे भृशविक्षत: । रामश्नाभ्युत्स्मयन् प्रेमणा मामुवाच महातपा:,तदनन्तर मैंने परशुरामजीके पास जाकर उनके चरणोंमें प्रणाम किया। उस समय मेरा शरीर बहुत घायल हो गया था। महातपस्वी परशुराम मुझे देखकर मुसकराये और प्रेमपूर्वक इस प्रकार बोले--
Translation
Pagkaraan, lumapit ako kay Rāma (Paraśurāma) at nagpatirapa sa kaniyang mga paa. Noon, labis na sugatan ang aking katawan. Si Paraśurāma, ang dakilang asceta, nang makita ako ay ngumiti at nagsalita nang may pag-ibig—
Word by Word
ततःthen, thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
अहम्I
अहम्:
Karta
TypeNoun
Rootअस्मद्
FormNominative, Singular
रामम्Rama (Parashurama)
रामम्:
Karma
TypeNoun
Rootराम
FormMasculine, Accusative, Singular
आसाद्यhaving approached
आसाद्य:
TypeVerb
Rootआ + सद्
FormAbsolutive (Gerund), Parasmaipada
ववन्देI bowed / paid obeisance
ववन्दे:
TypeVerb
Rootवन्द्
FormPerfect, First, Singular, Atmanepada
भृशम्greatly, exceedingly
भृशम्:
TypeIndeclinable
Rootभृशम्
विक्षतःwounded, injured
विक्षतः:
TypeAdjective
Rootवि + क्षत
FormMasculine, Nominative, Singular
रामःRama (Parashurama)
रामः:
Karta
TypeNoun
Rootराम
FormMasculine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अभ्युत्स्मयन्smiling (at me)
अभ्युत्स्मयन्:
TypeVerb
Rootअभि + उत् + स्मि
FormPresent active participle, Masculine, Nominative, Singular
प्रेमणाwith affection
प्रेमणा:
Karana
TypeNoun
Rootप्रेमन्
FormNeuter, Instrumental, Singular
माम्me
माम्:
Karma
TypeNoun
Rootअस्मद्
FormAccusative, Singular
उवाचsaid, spoke
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular, Parasmaipada
महातपाःthe great ascetic
महातपाः:
TypeAdjective
Rootमहातपस्
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes