Previous Verse
Next Verse

Shloka 23

Ulūka’s Provocation and Keśava’s Counter-Message (उलूकदूत्ये केशवप्रत्युत्तरम्)

उपगम्य तु ते सर्वे बिडालमिदमन्लरुवन्‌ भवत्प्रसादादिच्छामश्चर्तु चैव यथासुखम्‌,“यह सोचकर वे सभी उस बिलावके पास गये और इस प्रकार बोले--“मामाजी! हम सब लोग आपकी कृपासे सुखपूर्वक विचरना चाहते हैं। आप ही हमारे निर्भय आश्रय हैं और आप ही हमारे परम सुहृद्‌ हैं। हम सब लोग एक साथ संगठित होकर आपकी शरणमें आये हैं

upagamya tu te sarve biḍālam idam anvabravan— bhavatprasādād icchāmaś carituṃ caiva yathāsukham |

Sa gayong pag-iisip, lumapit silang lahat sa pusa at nagsalita: “Tiyuhin sa ina! Sa iyong biyaya, nais naming makagalaw nang payapa at ligtas. Ikaw ang aming kanlungang walang pangamba at ang aming pinakadakilang kaibigan. Nagkaisa kaming lahat at lumapit upang humingi ng iyong pag-iingat.”

उपगम्यhaving approached
उपगम्य:
Adhikarana
TypeVerb
Rootउप-गम्
Formल्यप् (क्त्वा-प्रत्ययार्थक अव्ययभाव), कर्तरि, पूर्वकाल
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
तेthey
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
Formmasculine, nominative, plural
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
Formmasculine, nominative, plural
बिडालम्cat
बिडालम्:
Karma
TypeNoun
Rootबिडाल
Formmasculine, accusative, singular
इदम्this
इदम्:
TypePronoun
Rootइदम्
Formneuter, accusative, singular
अन्वब्रुवन्they said (thus)
अन्वब्रुवन्:
TypeVerb
Rootअनु-ब्रू
Formimperfect (लङ्), 3rd, plural, parasmaipada
भवत्-प्रसादात्by/through your favor (from your grace)
भवत्-प्रसादात्:
Apadana
TypeNoun
Rootभवत् + प्रसाद
Formmasculine, ablative, singular
इच्छामःwe desire
इच्छामः:
TypeVerb
Rootइष्
Formpresent (लट्), 1st, plural, parasmaipada
चर्तुम्to roam/wander
चर्तुम्:
Karma
TypeVerb
Rootचर्
Formतुमुन् (infinitive), कर्तरि
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
यथाas/according to
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
सुखम्comfortably/with ease
सुखम्:
TypeNoun
Rootसुख
Formneuter, accusative, singular

संजय उवाच

S
Sañjaya (narrator/speaker)
B
biḍāla (the cat)
T
the group of speakers (collective ‘they’)