Previous Verse
Next Verse

Shloka 47

उद्योगपर्व (अध्याय १२९) — केशवस्य वैभवप्रदर्शनम् / Krishna’s Theophanic Display in the Kuru Assembly

अरिष्टो धेनुकश्चैव चाणूरश्व महाबल: । अश्वराजश्न निहत: कंसश्चारिष्टमाचरन्‌,अरिष्टासुर, धेनुक, महाबली चाणूर, अश्वराज केशी और कंस भी लोकहितके विरुद्ध आचरण करनेपर श्रीकृष्णके ही हाथसे मारे गये थे

ariṣṭo dhenukaś caiva cāṇūraśva mahābalaḥ | aśvarājaḥ keśī nihataḥ kaṃsaś cāriṣṭam ācaran ||

Sinabi ni Vidura: Si Ariṣṭa, si Dhenuka, ang makapangyarihang si Cāṇūra, ang demonyong kabayong si Keśin, at maging si Kaṃsa—sapagkat kumilos sila laban sa kapakanan ng daigdig at laban sa dharma—ay napatay sa mismong kamay ni Śrī Kṛṣṇa. Maliwanag ang diwa: hindi panangga ang kapangyarihan at katayuan sa sinumang nagpupumilit sa mapanirang, di-matuwid na asal; tiyak na darating ang nararapat na bunga.

अरिष्टःAriṣṭa (the demon/bull)
अरिष्टः:
Karta
TypeNoun
Rootअरिष्ट (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
धेनुकःDhenuka (the demon/ass)
धेनुकः:
Karta
TypeNoun
Rootधेनुक (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
एवindeed/also
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
चाणूरःCāṇūra (the wrestler)
चाणूरः:
Karta
TypeNoun
Rootचाणूर (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
अश्वःhorse
अश्वः:
Karta
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
महाबलःvery strong/mighty
महाबलः:
TypeAdjective
Rootमहाबल (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
अश्वराजःAśvarāja (name/‘king of horses’)
अश्वराजः:
Karta
TypeNoun
Rootअश्वराज (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
निहतःslain/killed
निहतः:
TypeVerb
Rootहन् (धातु) + नि- (उपसर्ग)
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Singular, passive/resultative
कंसःKaṃsa
कंसः:
Karta
TypeNoun
Rootकंस (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
अरिष्टम्Ariṣṭa (as object)/harmful conduct (by sense)
अरिष्टम्:
Karma
TypeNoun
Rootअरिष्ट (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
आचरन्they practiced/behaved (thus)
आचरन्:
TypeVerb
Rootआ-चर् (धातु)
FormImperfect (लङ्), 3rd, Plural, Parasmaipada

विदुर उवाच

V
Vidura
Ś
Śrī Kṛṣṇa
A
Ariṣṭa
D
Dhenuka
C
Cāṇūra
K
Keśin (Aśvarāja)
K
Kaṃsa

Educational Q&A

Those who persist in adharma—conduct harmful to the world’s welfare—cannot rely on strength or status; their wrongdoing brings inevitable downfall, as illustrated by Kṛṣṇa’s slaying of notorious oppressors and demons.

In Vidura’s counsel during the Udyoga Parva, he cites well-known figures (Ariṣṭa, Dhenuka, Cāṇūra, Keśin, and Kaṃsa) who were killed by Kṛṣṇa because of their harmful, unrighteous behavior, using these examples to warn against continuing on an unjust path.