Shloka 36
Udyoga-parva Adhyāya 123 — Bhīṣma–Droṇa–Vidura Upadeśa to Duryodhana
Keśava-vākya aftermath
अनुनेतुं महाबाहो यतस्व पुरुषोत्तम । “तात जनार्दन! मैं अपने वशमें नहीं हूँ। जो कुछ किया जा रहा है, वह मुझे प्रिय नहीं है। किंतु क्या कहाँ? मेरे दुरात्मा पुत्र मेरी बात नहीं मानेंगे। प्रिय श्रीकृष्ण! महाबाहु पुरुषोत्तम! शास्त्रकी आज्ञाका उल्लंघन करनेवाले मेरे इस मूर्ख पुत्र दुर्योधनको आप ही समझा-बुझाकर राहपर लानेका प्रयत्न कीजिये,इन्द्रियै: प्राकृतो लोभाद् धर्म विप्रजहाति यः । कामार्थावनुपायेन लिप्समानो विनश्यति
anu netuṁ mahābāho yatasva puruṣottama | indriyaiḥ prākṛto lobhād dharmaṁ viprajahāti yaḥ | kāmārthāv anupāyena lipsamāno vinaśyati ||
Sinabi ni Vaiśampāyana: “O makapangyarihang-bisig na Puruṣottama, magsikap kang dalhin siya sa matinong pag-iisip. Sapagkat ang taong itinutulak ng mga pandama, dahil sa hamak na kasakiman, ay tumatalikod sa dharma; at sa paghahangad ng ligaya at pakinabang sa maling paraan, siya’y napapahamak.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
A person ruled by the senses and greed abandons dharma; when one pursues pleasure and wealth through improper means, the inevitable result is destruction. Ethical restraint and right means (upāya) are presented as safeguards against ruin.
In the Udyoga Parva’s diplomacy setting, Vaiśampāyana frames an appeal to Kṛṣṇa (addressed as Mahābāhu, Puruṣottama) to attempt persuasion—bringing an erring party back to the path of dharma—while warning that sense-driven greed leads to moral collapse and eventual catastrophe.