Shloka 12
ययातिपतन-कारणम् (The Cause of Yayāti’s Fall) — Nārada’s Counsel on Pride and Reconciliation
तत्पश्चात् उशीनरपुत्र बुद्धिमान् शिबिने मधुर वाणीमें कहा--“मैंने बालकोंमें
tataḥ paścāt uśīnaraputraḥ buddhimān śibine madhuravāṇīm idaṃ uvāca— “mayā bālakeṣu strīṣu hāsyaparīhāsayogyeṣu sambandhiṣu yuddhe āpatsu ca saṅkaṭeṣu ca pūrvaṃ kadācana na asatyabhāṣaṇaṃ kṛtam. tasya satyasya prabhāvena bhavān svargalokaṃ gacchatu. rājan! ahaṃ prāṇān rājyaṃ ca manovāñchitasukhabhogaṃ ca tyaktuṃ śaknomi, satyaṃ tu na tyaktum. tasya satyasya prabhāvena bhavān svargalokaṃ gacchatu. yadi mama satyena dharmadevaḥ santuṣṭaḥ, yadi mama satyena agnidevaḥ prasannaḥ, tathā yadi mama satyabhāṣaṇena devendraḥ api tṛptaḥ, tadā tasya satyasya prabhāvena bhavān svargalokaṃ gacchatu.” aṣṭakaḥ tv atha rājarṣiḥ kauśikaḥ mādhavīsutaḥ, anekaśatayajvān nāhuṣaṃ prāpya dharmavit, idaṃ uvāca—
Pagkaraan nito, ang marunong na anak ni Uśīnara ay nagsalita kay Śibi sa banayad na pananalita: “Kailanman ay hindi pa ako nagsinungaling—maging sa harap ng mga bata, sa harap ng mga babae, sa harap ng mga kamag-anak na angkop sa biro at masayang biruan, sa digmaan, sa mga kapahamakan, at sa mga sandali ng matinding kagipitan. Sa bisa ng katotohanang iyon, nawa’y makarating ka sa daigdig ng langit. O Hari, maitatakwil ko ang aking buhay, ang aking kaharian, at maging ang mga ligayang ninanais ko; ngunit hindi ko maitatakwil ang katotohanan. Sa bisa ng katotohanang iyon, nawa’y umakyat ka sa langit. Kung sa aking katotohanan ay nasisiyahan ang Panginoon ng Dharma, kung sa aking katotohanan ay nalulugod si Agni, at kung sa aking pagsasalita ng katotohanan ay maging si Indra ay nasisiyahan—kung gayon, sa bisa ng katotohanang iyon, nawa’y makarating ka sa langit.” Pagdaka, ang maharlikang rishi na si Aṣṭaka—mula sa angkan ng Kauśika, anak ni Mādhavī—ay lumapit kay Yayāti, inapo ni Nāhuṣa, isang nakaaalam ng dharma at nagsagawa ng daan-daang handog (yajña), at nagsalita sa kanya.
नारद उवाच
Educational Q&A
The passage elevates satya (truthfulness) as an absolute ethical commitment: even life, sovereignty, and pleasure may be renounced, but truth must not be abandoned. Truth is portrayed as a moral force whose efficacy can secure heavenly attainment and wins the approval of Dharma, Agni, and Indra.
Nārada recounts a speech in which the wise son of Uśīnara addresses King Śibi, invoking his lifelong refusal to lie in every social and dangerous context and blessing him to attain heaven through the power of that truth. The narration then transitions to Aṣṭaka (son of Mādhavī) approaching King Yayāti, setting up the next exchange.