ययातिपतनम् — Yayāti’s Fall and the Offer of Dharma
Nārada’s Account
अपने-आप [छ। अंक विशर्त्याधिकशततमो< ध्याय: माथधवीका वनमें जाकर तप करना तथा ययातिका स्वर्गमें जाकर सुखभोगके पश्चात् मोहवश तेजोहीन होना नारद उवाच स तु राजा पुनस्तस्या: कर्तुकाम: स्वयंवरम् | उपगम्याश्रमपदं गज्भायमुनसंगमे
nārada uvāca | sa tu rājā punas tasyāḥ kartukāmaḥ svayaṃvaram | upagamyāśramapadaṃ gaṅgāyāmunasaṅgame ||
Sinabi ni Nārada: Pagkaraan nito, si Haring Yayāti—muling nagbabalak na isaayos ang svayaṃvara ni Mādhavī—ay nagtungo sa kanyang āśrama na nasa tagpuan ng Ilog Gaṅgā at Yamunā, at doon nanirahan. Itinatanghal ng taludtod ang panibagong pasya ng isang pinuno—pagbabalik sa pook-āśrama na sumasagisag sa pagpipigil at pagninilay—na wari’y nagsasaad na ang malalaking pasyang panlipunan (gaya ng svayaṃvara) ay dapat isagawa nang may mahinahong pag-iisip at dharmic na kapanatagan, hindi sa bugso ng damdamin.
नारद उवाच
The verse subtly links responsible action with a reflective environment: a king’s social and moral decisions—here, arranging a svayaṃvara—should be approached with steadiness and dharmic deliberation, symbolized by returning to an āśrama at a sacred confluence.
Narada narrates that King Yayāti, intending again to organize Mādhavī’s svayaṃvara, goes to his hermitage located at the Gaṅgā–Yamunā confluence, setting the stage for subsequent events connected with Mādhavī and Yayāti.