Shloka 5
Udyoga Parva, Adhyāya 101: Bhogavatī-varṇana, Nāga-vaṃśa-kathana, and Sumukha-vivāha-prastāva
Devanagari script
पुष्पितस्येव फेनेन पर्यन्तमनुवेष्टितम् पिबन्तो निवसन्त्यत्र फेनपा मुनिसत्तमा:,क्षीरसागरसे जो फेन उत्पन्न होता है, वह पुष्पके समान जान पड़ता है। वह फेन क्षीरसमुद्रके तटपर फैला रहता है, जिसे पीते हुए फेनपसंज्ञक बहुत-से मुनिश्रेष्ठ इस रसातलमें निवास करते हैं
Translation
Ang bulang lumilitaw mula sa Karagatan ng Gatas ay wari’y mga bulaklak na namumukadkad. Ang bulang yaon ay nakalatag sa mga pampang ng Karagatan ng Gatas; at maraming pinakadakilang muni, na tinatawag na Phenapā, ang naninirahan sa Rasātala na ito habang iniinom ang bulang iyon bilang kanilang pagkain.
Word by Word
पुष्पितस्यof the blossomed/flowered (thing)
पुष्पितस्य:
Sambandha
TypeAdjective
Rootपुष्पित (पुष्प + क्त)
FormNeuter, Genitive, Singular
इवlike, as if
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
फेनेनwith foam
फेनेन:
Karana
TypeNoun
Rootफेन
FormMasculine, Instrumental, Singular
पर्यन्तम्the boundary/shore
पर्यन्तम्:
Karma
TypeNoun
Rootपर्यन्त
FormMasculine, Accusative, Singular
अनुवेष्टितम्encircled, wrapped around
अनुवेष्टितम्:
TypeAdjective
Rootअनु-√वेष्ट् (वेष्टयति) + क्त
FormNeuter, Nominative, Singular
पिबन्तःdrinking
पिबन्तः:
Karta
TypeVerb
Root√पा (पिबति) शतृ
FormMasculine, Nominative, Plural
निवसन्तिthey dwell
निवसन्ति:
TypeVerb
Rootनि-√वस् (वसति)
FormPresent, Indicative, Third, Plural
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअत्र
फेनपाःfoam-drinkers
फेनपाः:
Karta
TypeNoun
Rootफेनप (फेन + पा)
FormMasculine, Nominative, Plural
मुनिसत्तमाःbest of sages
मुनिसत्तमाः:
Karta
TypeNoun
Rootमुनिसत्तम (मुनि + सत्तम)
FormMasculine, Nominative, Plural
Speaker
नारद उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes