Mahabharata — Svargarohana Parva, Shloka 59
राजेन्द्र! सभापर्व आरम्भ होनेपर ब्राह्मणोंको पूओं, कचौड़ियों और मिठाइयोंके साथ खीर भोजन कराये ।।
vaiśampāyana uvāca |
rājendra! sabhāparva ārambha honepara brāhmaṇoṃ ko pūoṃ, kacoṛiyoṃ aura miṭhāiyoṃ ke sātha khīra bhojana karāye ||
āraṇyake mūlaphalaiḥ tarpayet tu dvijottamān |
araṇīparva cāsādya jalakumbhān pradāpayet |
vanaparva meṃ śreṣṭha brāhmaṇoṃ ko phala-mūloṃ dvārā tṛpta kare; araṇīparva meṃ pahuṃcakara jala se bhare hue ghaṛoṃ kā dāna kare |
Sinabi ni Vaiśampāyana: “O pinakamainam sa mga hari, kapag nagsisimula ang Sabhā-parvan, dapat pakainin ang mga brāhmaṇa ng kṣīra (lugaw na may gatas) kasama ng mga pritong tinapay, mga pastel na may palaman, at mga matatamis. Sa bahaging Āraṇyaka, dapat busugin ang mga pinakadakilang ‘dalawang-beses-isinilang’ sa pamamagitan ng mga ugat at bungang-gubat. At pagdating sa bahaging Araṇī, dapat ipamigay ang mga banga ng tubig na punô. Sa gayon, sa bawat yugto, ang mga handog at pag-aasikaso sa panauhin ay inaangkop sa lugar at kalagayan—pinararangalan ang mga marurunong at pinananatili ang buhay.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse teaches dharmic generosity: honor the learned (Brahmins) through appropriate hospitality and gifts, adapting one’s giving to the setting—rich foods in settled contexts, simple forest produce in wilderness, and life-sustaining water where it is most needed.
Vaiśampāyana instructs a king on prescribed acts of feeding and donation associated with different parvan/sections—Sabhā, Āraṇyaka/Vana, and Araṇī—mapping ethical duties of support and reverence onto the progression of the epic’s contexts.