Previous Verse
Next Verse

Shloka 22

Svargārohaṇa-parva Adhyāya 2 — Yudhiṣṭhira’s Inquiry for His Kin and the Vision of a Punitive Realm

वहाँ यत्र-तत्र बहुत-से मुर्दे बिखरे पड़े थे, उनमेंसे किसीके शरीरसे रुधिर और मेद बहते थे, किसीके बाहु, ऊरु, पेट और हाथ-पैर कट गये थे ।।

sa tat-kuṇapa-durgandham aśivaṁ lomaharṣaṇam | jagāma rājā dharmātmā madhye bahu vicintayan ||

Sinabi ni Vaiśaṃpāyana: Ang matuwid na hari, si Yudhiṣṭhira, ay nagpatuloy sa mismong landas na iyon—sumisingaw ang baho ng nabubulok na mga bangkay, masama ang pangitain at nakapangingilabot—habang maraming pag-iisip ang umiikot sa kanyang kalooban. Kasuklam-suklam at di-mapalad ang tanawin, ngunit nagpatuloy siya, pasan ang panloob na pagninilay sa dharma sa gitna ng bakas ng karahasan.

सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
कुणपतcorpse (dead body)
कुणपत:
Karma
TypeNoun
Rootकुणप
FormNeuter, Accusative, Singular
दुर्गन्धम्foul smell
दुर्गन्धम्:
Karma
TypeNoun
Rootदुर्गन्ध
FormMasculine, Accusative, Singular
अशिवम्inauspicious
अशिवम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअशिव
FormNeuter, Accusative, Singular
लोमहर्षणम्hair-raising, causing horripilation
लोमहर्षणम्:
Karma
TypeAdjective
Rootलोमहर्षण
FormNeuter, Accusative, Singular
जगामwent
जगाम:
TypeVerb
Rootगम्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), Third, Singular, Parasmaipada
राजाthe king
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
धर्मात्माrighteous-souled
धर्मात्मा:
Karta
TypeAdjective
Rootधर्मात्मन्
FormMasculine, Nominative, Singular
मध्येin the middle, amidst
मध्ये:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootमध्य
बहुmuch, many (as an adverbial accusative: greatly)
बहु:
Karma
TypeAdjective
Rootबहु
FormNeuter, Accusative, Singular
विचिन्तयन्thinking, reflecting
विचिन्तयन्:
Karta
TypeVerb
Rootवि-चिन्त्
FormPresent active participle (शतृ), Masculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśaṃpāyana
Y
Yudhiṣṭhira

Educational Q&A

Even a dharmic person must confront the consequences of violence without denial: the king proceeds through an inauspicious, horrifying scene while reflecting deeply, suggesting that ethical life includes sober reckoning with suffering and the moral weight of actions.

As narrated by Vaiśaṃpāyana, King Yudhiṣṭhira continues along a path filled with the stench and horror of decaying corpses; despite the terrifying, ill-omened surroundings, he moves forward while absorbed in anxious contemplation.