Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

Vāmadeva’s Counsel on Rooted Kingship and Non-violent Victory (वामदेवोपदेशः—दृढमूलराजधर्मः)

जिसे श्रेष्ठ पुरुष बुरा समझते हों, बुद्धिमान राजा वैसा कर्म कभी न करे। जिस कार्यको सबके लिये कल्याणकारी समझे, उसीमें अपने आपको लगावे ।। नैनमन्ये5वजानन्ति नात्मना परितप्यते । कृत्यशेषेण यो राजा सुखान्यनुबुभूषति,जो राजा अपना कर्तव्य पूर्ण करके ही सुखका अनुभव करना चाहता है, उसका न तो दूसरे लोग अनादर करते हैं और न वह स्वयं ही संतप्त होता है

na enam anye 'vajānanti na ātmanā paritapyate | kṛtyaśeṣeṇa yo rājā sukhāny anububhūṣati ||

Sinabi ni Vāmadeva: Ang marunong na hari ay hindi dapat gumawa ng gawaing itinuturing na masama ng mga dakilang tao. Sa gawaing kinikilalang nagdudulot ng kabutihan para sa lahat, doon lamang niya italaga ang sarili. Ang haring nagnanais lasapin ang ligaya matapos lamang maganap ang tungkulin ay hindi hinahamak ng iba, at hindi rin siya pinahihirapan ng sariling loob.

nanot
na:
TypeIndeclinable
Rootna
enamhim / this one
enam:
Karma
TypeNoun
Rootidam (enad-pronoun)
Formmasculine, accusative, singular
anyeothers
anye:
Karta
TypeNoun
Rootanya
Formmasculine, nominative, plural
avajānantidisrespect / despise
avajānanti:
TypeVerb
Rootava√jñā
Formpresent, third, plural, parasmaipada
nanot
na:
TypeIndeclinable
Rootna
ātmanāby oneself
ātmanā:
Karana
TypeNoun
Rootātman
Formmasculine, instrumental, singular
paritapyateis tormented / is distressed
paritapyate:
TypeVerb
Rootpari√tap
Formpresent, third, singular, passive
kṛtya-śeṣeṇaby the remainder/after completing what is to be done (duty)
kṛtya-śeṣeṇa:
Karana
TypeNoun
Rootkṛtya + śeṣa
Formmasculine, instrumental, singular
yaḥwho
yaḥ:
Karta
TypeNoun
Rootyad
Formmasculine, nominative, singular
rājāking
rājā:
Karta
TypeNoun
Rootrājan
Formmasculine, nominative, singular
sukhānipleasures / happinesses
sukhāni:
Karma
TypeNoun
Rootsukha
Formneuter, accusative, plural
anububhūṣatiwishes to experience / desires to enjoy
anububhūṣati:
TypeVerb
Rootanu√bhū (desiderative: bubhūṣ-)
Formpresent, third, singular, parasmaipada, desiderative

वामदेव उवाच

V
Vāmadeva
R
rājā (the king)