Shloka 14
Yogakṣema, Purohita, and the Mucukunda–Vaiśravaṇa Dialogue (योगक्षेम–पुरोहित–मुचुकुन्दवैश्रवणसंवादः)
Devanagari script
तपो मन्त्रबलं नित्यं ब्राह्मणेषु प्रतिक्ठितम् । अस्त्रबाहुबलं नित्य क्षत्रियेषु प्रतिष्ठितम्,“ब्राह्मणोंमें सदा तप और मन्त्रका बल उपस्थित होता है और क्षत्रियोंमें अस्त्र तथा भुजाओंका
Transliteration
tapo mantrabalaṃ nityaṃ brāhmaṇeṣu pratiṣṭhitam | astrabāhubalaṃ nityaṃ kṣatriyeṣu pratiṣṭhitam ||
Translation
“Sa mga Brahmin, ang walang kupas na lakas ay ang pag-aayuno at kapangyarihan ng mga banal na mantra; sa mga Kshatriya, ang walang kupas na lakas ay ang mga sandata at tibay ng mga bisig.”
Word by Word
तपःausterity, penance
तपः:
Karta
TypeNoun
Rootतपस्
FormNeuter, Nominative, Singular
मन्त्रबलम्power of mantras
मन्त्रबलम्:
Karta
TypeNoun
Rootमन्त्रबल
FormNeuter, Nominative, Singular
नित्यम्always, constantly
नित्यम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootनित्य
ब्राह्मणेषुamong/in Brahmins
ब्राह्मणेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Locative, Plural
प्रतिष्ठितम्is established/placed
प्रतिष्ठितम्:
Karta
TypeVerb
Rootप्रतिष्ठा
Formक्त (past passive participle), Neuter, Nominative, Singular
अस्त्रबाहुबलम्power of weapons and arms
अस्त्रबाहुबलम्:
Karta
TypeNoun
Rootअस्त्रबाहुबल
FormNeuter, Nominative, Singular
नित्यम्always, constantly
नित्यम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootनित्य
क्षत्रियेषुamong/in Kshatriyas
क्षत्रियेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootक्षत्रिय
FormMasculine, Locative, Plural
प्रतिष्ठितम्is established/placed
प्रतिष्ठितम्:
Karta
TypeVerb
Rootप्रतिष्ठा
Formक्त (past passive participle), Neuter, Nominative, Singular
Speaker
धनद उवाच
Characters & Entities
D
Dhanada (Kubera)B
Brahmins (brāhmaṇa)K
Kshatriyas (kṣatriya)M
MantrasW
Weapons (astra)A
Arms (bāhu)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes