Previous Verse
Next Verse

Shloka 32

Purohita-Niyoga and the Brahma–Kṣatra Concord

Aila–Kaśyapa Saṃvāda

ब्रह्म वर्धयति क्षत्र क्षत्रतो ब्रह्म वर्धते । एवं राज्ञा विशेषण पूज्या वै ब्राह्म॒णा: सदा,(राज्ञ: सर्वस्य चान्यस्य स्वामी राजपुरोहित: ।) ब्राह्मण क्षत्रियको बढ़ाता है और क्षत्रियसे ब्राह्मणकी उन्नति होती है। अतः राजाको विशेषरूपसे सदा ही ब्राह्मणोंकी पूजा करनी चाहिये; क्योंकि राजपुरोहित राजाका तथा अन्य सब लोगोंका भी स्वामी है

kāśyapa uvāca | brahma vardhayati kṣatra kṣatrato brahma vardhate | evaṁ rājñā viśeṣeṇa pūjyā vai brāhmaṇāḥ sadā | (rājñaḥ sarvasya cānyasya svāmī rājapurohitaḥ |)

Sinabi ni Kāśyapa: Ang espirituwal na kapangyarihan ng brāhmaṇa ang nagpapalakas sa lakas ng kṣatriya, at sa pag-iingat at pagsuporta ng kṣatriya, ang kaayusang brāhmaṇa ay lalo ring umuunlad. Kaya ang hari ay dapat, nang may natatanging pag-iingat, laging parangalan ang mga brāhmaṇa; sapagkat ang pari ng palasyo ay isang makapangyarihang tagapamatnubay—na gumagabay sa hari at, sa pamamagitan niya, sa mas malawak na pamayanan.

ब्रह्मBrahman (priestly power/class)
ब्रह्म:
Karta
TypeNoun
Rootब्रह्मन्
FormNeuter, Nominative, Singular
वर्धयतिincreases, promotes
वर्धयति:
Karma
TypeVerb
Rootवर्ध्
FormPresent (Lat), 3rd, Singular, Parasmaipada
क्षत्रम्kshatra (royal power/warrior class)
क्षत्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootक्षत्र
FormNeuter, Accusative, Singular
क्षत्रतःfrom/through kshatra; from the kshatriya side
क्षत्रतः:
Apadana
TypeIndeclinable
Rootक्षत्र
FormAblatival adverb (-तः)
ब्रह्मBrahman
ब्रह्म:
Karta
TypeNoun
Rootब्रह्मन्
FormNeuter, Nominative, Singular
वर्धतेgrows, prospers
वर्धते:
Karta
TypeVerb
Rootवर्ध्
FormPresent (Lat), 3rd, Singular, Atmanepada
एवम्thus, in this way
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
राज्ञाby the king
राज्ञा:
Karana
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Instrumental, Singular
विशेषेणespecially, particularly
विशेषेण:
TypeIndeclinable
Rootविशेष
FormInstrumental used adverbially
पूज्याःto be honored, worthy of worship
पूज्याः:
TypeAdjective
Rootपूज्य
FormMasculine, Nominative, Plural
वैindeed, surely
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
ब्राह्मणाःbrahmins
ब्राह्मणाः:
Karta
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Nominative, Plural
सदाalways
सदा:
TypeIndeclinable
Rootसदा
राज्ञःof the king
राज्ञः:
Sambandha
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Genitive, Singular
सर्वस्यof all
सर्वस्य:
Sambandha
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
अन्यस्यof others
अन्यस्य:
Sambandha
TypeAdjective
Rootअन्य
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
स्वामीlord, master
स्वामी:
Karta
TypeNoun
Rootस्वामिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
राजपुरोहितःthe king's chaplain (royal priest)
राजपुरोहितः:
Karta
TypeNoun
Rootराजपुरोहित
FormMasculine, Nominative, Singular

कश्यप उवाच

कश्यप (Kāśyapa)
ब्राह्मण (brāhmaṇas)
क्षत्र/क्षत्रिय (kṣatra/kṣatriyas)
राजा (the king)
राजपुरोहित (royal priest)