Previous Verse
Next Verse

Shloka 176

Rājapurohita-lakṣaṇa and Purūravas–Vāyu Saṃvāda

Varṇa, Sovereignty, and Abhaya-dāna

तस्य धर्मस्य सर्वस्य भागी राजपुरोहित: । क्षत्रियधर्ममें तत्पर रहनेवाला, अहंकारशून्य तथा पुरोहितकी बात सुननेके लिये उत्सुक, उतनेसे ही सम्मानको प्राप्त हुआ विद्वान्‌ नरेश चिरकालतक यशस्वी बना रहता है तथा राजपुरोहित उसके सम्पूर्ण धर्मका भागीदार होता है

tasya dharmasya sarvasya bhāgī rājapurohitaḥ |

Ang haring tapat sa tungkulin ng kṣatriya, walang pagmamataas, at sabik makinig sa payo ng kaniyang punong pari, ay nagkakamit ng dangal sa mismong gayong asal. Ang marunong na pinunong ito’y nananatiling bantog sa mahabang panahon; at ang paring panghari ay nagiging kabahagi sa kabuuan ng dharma ng hari—sapagkat ang matuwid na pamamahala’y pinatatatag ng pagpapakumbaba at paggabay, hindi ng lakas lamang.

तस्यof that
तस्य:
Sambandha
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
धर्मस्यof dharma/duty
धर्मस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Genitive, Singular
सर्वस्यof all/entire
सर्वस्य:
Visheshana
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
भागीa sharer/participant
भागी:
Karta
TypeAdjective
Rootभागिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
राजपुरोहितःthe king's priest (royal chaplain)
राजपुरोहितः:
Karta
TypeNoun
Rootराजपुरोहित
FormMasculine, Nominative, Singular

ऐल उवाच

ऐल (Aila)
राजपुरोहित (royal priest)

Educational Q&A

Righteous kingship is upheld by humility and receptivity to wise counsel; therefore the royal priest, who guides the king in dharma, becomes a participant in the king’s total dharmic merit and responsibility.

Aila states a principle of rājadharma: when a learned king remains devoted to kṣatriya-duty and listens to his purohita without ego, he gains lasting fame, and the royal priest is counted as sharing in the king’s dharma.