राज्ञोऽभिषेकः, अराजकदोषः, दण्डधारणस्य आवश्यकता
Royal Consecration, the Fault of Kinglessness, and the Necessity of Enforcement
नरव्याप्र नरेश! जो समय-समयपर सम्पत्ति और उपहार देकर समस्त प्राणियोंका सम्मान करता रहता है, वह साधु पुरुषोंके आश्रममें निवासका पुण्यफल पा लेता है ।।
bhīṣma uvāca | naravyāghra nareśa! yo samaya-samaye sampattiṃ ca upahārān ca dattvā samasta-prāṇināṃ sammānaṃ karoti, sa sādhu-puruṣāṇām āśrameṣu nivāsa-puṇya-phalaṃ prāpnoti | daśa-dharma-gata-kṣā api yo dharmaṃ pratyavekṣate, sarva-lokasya kaunteya rājā bhavati so ’śramī |
Sinabi ni Bhishma: “O hari sa mga tao, O hari—ang sinumang sa angkop na panahon ay nagbibigay ng yaman at mga handog, at patuloy na nagpaparangal sa lahat ng nilalang, ay nagkakamit ng gantimpalang tulad ng paninirahan sa mga āśrama ng mga banal. At, O anak ni Kunti, kahit ang isang hari ay nakatatag sa sampung tungkuling itinuro ni Manu, kung itinataguyod niya at binabantayan ang dharma ng buong daigdig—nakatuon ang kanyang tingin dito—siya’y nagiging kabahagi sa gantimpala ng lahat ng āśrama (lahat ng yugto ng buhay).”
भीष्म उवाच
A ruler earns profound spiritual merit not only through personal virtue but by actively honoring all beings through timely generosity and by safeguarding the dharma of society as a whole; such governance is said to confer the merit of all āśramas.
In the Śānti Parva’s instruction on rājadharma, Bhishma addresses Yudhiṣṭhira, describing the ethical ideal of kingship: the king should give appropriately, respect all creatures, and oversee the world’s dharma, thereby attaining merit comparable to living among sages and fulfilling all life-stages.