Shloka 12
राज्ञोऽभिषेकः, अराजकदोषः, दण्डधारणस्य आवश्यकता
Royal Consecration, the Fault of Kinglessness, and the Necessity of Enforcement
मर्दनं परराष्ट्राणां शिष्टार्थ सत्यविक्रम । कुर्वतः पुरुषव्याप्र वन्याश्रमपदं भवेत्
mardanaṁ pararāṣṭrāṇāṁ śiṣṭārtha satyavikrama | kurvataḥ puruṣavyāghra vanyāśramapadaṁ bhavet || satyaparākrāmī puruṣasiṁha yudhiṣṭhira | śiṣṭapuruṣāṇāṁ rakṣārthaṁ śatrurāṣṭrāṇi mardayan rājāpi vānaprasthasevanaphalaṁ prāpnoti ||
Wika ni Bhīṣma: “O Yudhiṣṭhira—tapat sa tapang, leon sa mga lalaki—kapag ang isang hari, alang-alang sa pag-iingat sa mga matuwid at disiplinado, ay dumudurog sa mga kahariang kaaway, siya man ay nagkakamit ng bungang espirituwal na kaugnay ng yugto ng naninirahan sa gubat (vānaprastha). Ang aral: ang lakas na ginagamit bilang disiplinadong pagprotekta sa kabutihan, at hindi bilang pansariling pananalakay, ay nakaayon sa dharma at nakapagbubunga ng meritong tulad ng pag-aayuno at pagninilay.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A king’s use of force becomes dharmic when it is disciplined and aimed at protecting the righteous (śiṣṭas) and restraining hostile powers; such protective rulership can yield merit comparable to ascetic practice (vānaprastha).
In the Śānti Parva’s instruction on rājadharma, Bhīṣma addresses Yudhiṣṭhira and explains that even acts of conquest—when undertaken to safeguard the good and uphold order—can be spiritually meritorious, not merely political.