Shloka 6
Varṇāśrama-ācāra and Vikarma: Yudhiṣṭhira’s Inquiry on Safe Dharmas (शिवधर्मप्रश्नः)
Devanagari script
एतान्येव निमित्तानि मुनीनामूर्थ्वरेतसाम् । कर्तव्यानीह विप्रेण राजन्नादौ विपक्षिता,राजन! विद्वान् ब्राह्मणको ऊर्ध्वरेता मुनियोंद्वारा आचरणमें लाये हुए इन्हीं साधनोंका सर्वप्रथम आश्रय लेना चाहिये
Transliteration
etāny eva nimittāni munīnām ūrdhvaretasām | kartavyānīha vipreṇa rājann ādau vipakṣitā ||
Translation
Wika ni Bhīṣma: “O Hari, ang mga disiplina at pagtalima ring ito ang kinikilalang mga paraan na sinusunod ng mga pantas na nagsasagawa ng panghabambuhay na pagpipigil (brahmacarya). Kaya rito, ang isang marunong na brāhmaṇa ay dapat munang yakapin at isabuhay ang mga itinakdang hakbanging ito.”
Word by Word
एतानिthese
एतानि:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormNeuter, Nominative, Plural
एवindeed/only
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
निमित्तानिmeans/causes/indications
निमित्तानि:
Karta
TypeNoun
Rootनिमित्त
FormNeuter, Nominative, Plural
मुनीनाम्of sages
मुनीनाम्:
TypeNoun
Rootमुनि
FormMasculine, Genitive, Plural
ऊर्ध्वरेतसाम्of those whose semen is restrained/raised (celibate)
ऊर्ध्वरेतसाम्:
TypeAdjective
Rootऊर्ध्वरेतस्
FormMasculine, Genitive, Plural
कर्तव्यानिto be done/should be undertaken
कर्तव्यानि:
TypeAdjective
Rootकर्तव्य
FormNeuter, Nominative, Plural
इहhere/in this matter
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह
विप्रेणby a brahmin/learned man
विप्रेण:
Karana
TypeNoun
Rootविप्र
FormMasculine, Instrumental, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
आदौat first/in the beginning
आदौ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootआदि
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
विपक्षिताhaving been set forth/arranged (as preliminaries)
विपक्षिता:
TypeAdjective
Rootविपक्षित
FormNeuter, Nominative, Plural
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhīṣmaK
King (Yudhiṣṭhira, addressed as rājan)B
Brāhmaṇa (vipra)M
Munis (sages)Ū
Ūrdhvaretas (celibate ascetics)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes