Shloka 11
Varṇāśrama-ācāra and Vikarma: Yudhiṣṭhira’s Inquiry on Safe Dharmas (शिवधर्मप्रश्नः)
स्वदारतुष्टस्त्वृुतुकालगामी नियोगसेवी न शठो न जिद्दः । मिताशनो देवरत: कृतज्ञः सत्यो मृदुश्चानृशंस: क्षमावान्
svadāra-tuṣṭas tv ṛtukāla-gāmī niyoga-sevī na śaṭho na jihmaḥ | mitāśano devarataḥ kṛtajñaḥ satyo mṛduś cānṛśaṁsaḥ kṣamāvān ||
Wika ni Bhīṣma: Ang isang maybahay ay dapat masiyahan sa pag-ibig para sa sarili niyang asawa lamang, at lumapit sa kanya sa angkop na panahon lamang. Dapat niyang sundin ang mga utos ng mga kasulatan, malaya sa panlilinlang at pagkabaluktot. Kumain siya nang may katamtaman, maging masigasig sa pagsamba sa mga diyos, magpakita ng pasasalamat sa mga nagkakaloob ng kabutihan, magsalita ng katotohanan, manatiling mahinahon at magiliw sa lahat, huwag maging malupit, at laging magpatawad.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma outlines the ethical ideal of a gṛhastha: marital fidelity and regulated sexuality, obedience to śāstric duty, moderation in food, devotion to the gods, gratitude, truthfulness, gentleness, non-cruelty, and forgiveness—virtues that stabilize both household and society.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma after the war. Here he gives a concise list of qualities and disciplines expected of a righteous householder, presenting practical conduct rather than battlefield events.