Śara-śayyā-sthita-bhīṣma-saṃvāda-prastāvaḥ
The Prelude to Questioning Bhīṣma on the Bed of Arrows
अपर बछ। हक २ >> चतु:पञ्चाशत्तमो< ध्याय: भगवान् श्रीकृष्ण और भीष्मजीकी बातचीत जनमेजय उवाच धर्मात्मनि महावीर्ये सत्यसंधे जितात्मनि । देवव्रते महाभागे शरतल्पगते<च्युते
Janamejaya uvāca | dharmātmani mahāvīrye satyasaṃdhe jitātmani | devavrate mahābhāge śaratālpagate 'cyute |
Sinabi ni Janamejaya: “O dakilang pantas, nang ang marangal na Devavrata Bhīṣma—matuwid ang diwa, napakalakas ang tapang, matatag sa katotohanan, may pagpipigil-sa-sarili, at di kailanman lumilihis sa dharma—ay nakahimlay sa higaan ng mga palaso, at ang mga Pāṇḍava ay dumating at tumindig sa harap niya upang maglingkod, anu-ano ang mga salitang nabigkas sa sandaling yaon na napakahalaga, nang ang mga hukbo ng magkabilang panig ay lubusang nalipol? Ipagpaumanhin at isalaysay mo sa akin.”
जनमेजय उवाच
The verse frames Bhīṣma as an ideal authority on dharma—truthful, self-controlled, and unwavering—so that his final instructions, delivered after the devastation of war, are presented as ethically weighty guidance for rulers and society.
King Janamejaya asks the sage to recount what was said when Bhīṣma lay on the bed of arrows and the Pāṇḍavas approached to serve him, at a time when the armies on both sides had been annihilated.