Shloka 10
Śānti Parva Adhyāya 43 — Yudhiṣṭhira’s Stuti of Kṛṣṇa
Assembly Hymn of Many Names
कृष्णधर्मस्त्वमेवादिर्वृषदर्भो वृषाकपि: । सिन्धुर्विधर्मस्त्रिककुप् त्रिधामा त्रिदिवाच्युत:
vaiśampāyana uvāca | kṛṣṇadharmas tvam evādir vṛṣadarbho vṛṣākapiḥ | sindhur vidharmas trikakup tridhāmā tridivācyutaḥ ||
Sinabi ni Vaiśampāyana: “Ikaw lamang ang Kṛṣṇa-dharma—ang mismong anyo ng yajña (handog na sakripisyo)—at ang unang pinagmulan ng lahat. Ikaw ang Vṛṣadarbha, ang nagpapabagsak sa pagmamataas ni Indra, at ang Vṛṣākapi, ang pagkakaisa nina Hari at Hara. Ikaw ang Sindhu, ang karagatan; Ikaw ang Vidharman, ang Walang-katangian na Kataas-taasan na lampas sa lahat ng naglilimita; Ikaw ang Trikakup, ang tatluhang lawak ng mga direksiyon; Ikaw ang Tridhāman, ang tatluhang liwanag bilang araw, buwan, at apoy; at Ikaw ang Acyuta—pinupuri sa langit, ngunit bumababa mula sa sukdulang tahanan para sa ikabubuti ng mga daigdig.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse is a hymn of identification: the Supreme is presented as the source of all, the inner essence of sacrifice (yajña), and the cosmic totality—nature (ocean), space (directions), and light (sun, moon, fire). Ethically, it frames dharma as grounded in the transcendent Lord who both surpasses conventional categories (vidharma) and sustains the world through compassionate descent.
Within Śānti Parva’s reflective setting, Vaiśampāyana recites a praise passage that strings together divine epithets. The speaker is not advancing plot action but intensifying theological focus: the addressed deity is proclaimed to be identical with multiple revered forms and cosmic principles, emphasizing omnipresence and supreme causality.