Shloka 8
Nāga–Nāgabhāryā Saṃvāda: Varṇa-Dharma, Gṛhastha-Discipline, and Mokṣa-Self-Inquiry
Mahābhārata 12.347
साधो! मैं पहले नारायणकी आराधनाका कार्य पूर्ण कर लेनेपर पितरोंका पूजन करता हूँ। इस प्रकार वे भगवान् नारायण ही मेरे पिता, माता और पितामह हैं ।।
nārada uvāca | sādho! ahaṃ pūrvaṃ nārāyaṇasyārādhanā-kāryaṃ paripūrya tataḥ pitr̥ṇāṃ pūjanaṃ karomi | evaṃ sa bhagavān nārāyaṇa eva me pitā mātā pitāmahaś ca || ijyate pitr̥yajñeṣu tathā nityaṃ jagatpatiḥ | śrutiś cāparā devī—putrān anu hi pitaro ’yajan ||
Wika ni Nārada: “O marangal na tao, tinatapos ko muna ang pagsamba kay Nārāyaṇa, at saka ko lamang isinasagawa ang mga ritong paggalang sa mga Pitṛ (mga ninunong banal). Sa ganitong paraan, ang Panginoong Nārāyaṇa rin ang aking ama, ina, at lolo-sa-tuhod. Tunay nga, sa mga handog para sa mga ninuno, ang Panginoon ng sanlibutan ang patuloy na sinasamba; at may isa pang patotoo ng śruti na nagsasabing ang mga ‘Ama’ mismo noon ay nagsagawa ng pagsamba ayon sa (pamamaraang) kaugnay ng kanilang mga anak.”
नारद उवाच
Educational Q&A
Nārada teaches that devotion to Nārāyaṇa is primary and foundational: even ancestral rites (pitṛyajña) are ultimately fulfilled through worship of the Lord, who is regarded as the true source and support of all familial relations and obligations.
In the Śānti Parva’s instruction on dharma and rites, Nārada explains his own practice: he completes worship of Nārāyaṇa first and then performs ancestral honoring, citing śruti to affirm that the Lord is worshipped in pitṛyajñas and that scriptural testimony supports this ordering.