Shloka 23
Puruṣaikatva-vyākhyāna: The One Virāṭ Puruṣa and the Many ‘Puruṣas’
Rudra–Brahmā Saṃvāda
अवश्यं तपसा तेषां फलितव्यं नृपोत्तम । यतस्त्वं सहसा भ्रष्ट आकाशान्मेदिनीतलम्
avaśyaṃ tapasā teṣāṃ phalitavyaṃ nṛpottama | yatastvaṃ sahasā bhraṣṭa ākāśān medinītalam ||
Wika ni Bhīṣma: “O pinakamainam sa mga hari, tiyak na namunga ang pag-aayuno at pagkamapagtimpi ng mga dakilang brāhmaṇa—sapagkat ikaw ay biglang nahulog mula sa langit tungo sa ibabaw ng lupa. Kaya nararapat na laging igalang ng isang pinuno ang gayong mga brāhmaṇa, sapagkat ang kanilang kapangyarihang espirituwal ay di-maiiwasang nagbubunga ng hayag na bunga.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A king should consistently honor and respect brāhmaṇas/ascetics, because the power generated by their tapas inevitably produces results; disregarding them can lead to sudden downfall.
Bhīṣma explains a sudden fall of the king from the sky to the earth as the manifest ‘fruit’ of the brāhmaṇas’ austerities, using the event to reinforce a lesson on royal conduct and reverence toward spiritual authority.