Shloka 2
Yajña-bhāga-vyavasthā and the Pravṛtti–Nivṛtti Framework (यज्ञभागव्यवस्था तथा प्रवृत्तिनिवृत्तिधर्मविवेचनम्)
कृतकार्य: सुखी शान्तस्तूष्णीं प्रायादुदड्मुख: । शैशिरं गिरिमुद्दिश्य सधर्मा मातरिश्वन:,भीष्मजी कहते हैं-युधिष्ठिर राजा जनककी यह बात सुनकर विशुद्ध अन्तःकरणवाले शुकदेवजी एक दृढ़ निश्चयपर पहुँच गये और बुद्धिके द्वारा आत्मामें स्थित होकर स्वयं अपने आत्मस्वरूपका साक्षात्कार करके कृतार्थ हो गये। एवं आनन्दमग्न हो, बड़ी शान्तिका अनुभव करते हुए हिमालयपर्वतको लक्ष्य करके वायुके समान वेगसे चुपचाप उत्तर दिशाकी ओर चल दिये
kṛtakāryaḥ sukhī śāntas tūṣṇīṃ prāyād udaṅmukhaḥ | śaiśiraṃ girim uddiśya sadharmā mātariśvanḥ ||
Sinabi ni Bhīṣma: Nang maganap ang kanyang layon, masaya at payapa sa loob, tahimik siyang umalis na nakaharap sa hilaga. Kasama ang dharma bilang kaagapay, itinuro niya ang landas sa nagyeyelong bundok (Himalaya) at kumilos na kasingbilis ng hangin.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
True fulfillment culminates in inner peace and quiet detachment: once one’s purpose is accomplished, one should proceed without agitation, guided by dharma rather than by display, speech, or worldly attachment.
Bhīṣma describes a figure who, having attained his goal, departs silently toward the northern direction, aiming for the wintry mountain (Himālaya), moving swiftly like the wind—signaling a transition from worldly engagement to a higher, ascetic or spiritual course.