Śuka’s Guṇa-Transcendence and Vyāsa’s Consolation (शुकगति-वर्णनम्)
कस्येदं कस्य वा नेदं कुतो वेद न वा कुतः । सम्बन्ध: को<स्ति भूतानां स्वैरप्पवयवैरिह
bhīṣma uvāca | kasyedaṃ kasya vā nedaṃ kuto veda na vā kutaḥ | sambandhaḥ ko 'sti bhūtānāṃ svair apy avayavair iha ||
“Kanino ito, at kanino hindi? Sino ang tunay na makaaalam kung saan ito nagmumula, o kung saan ito hindi nagmumula? Anong tunay na ugnayan ang mayroon dito ang mga nilalang—kahit sa sarili nilang mga sangkap ng katawan?” Sa ganitong turo, itinuturo ni Bhīṣma na sa walang tigil at marahas na agos ng pagbabago, ang pag-angkin ng pag-aari, pinagmulan, at nakapirming pagkakakilanlan ay sa huli’y hindi mapanghahawakan.
भीष्य उवाच
The verse undermines possessiveness and fixed identity by stressing that in a world of constant change, claims like “this is mine/not mine” and certainty about origins are ultimately unreliable; even the bond between a being and its own body-parts is not absolute.
In Shanti Parva’s instruction on peace and right understanding, Bhishma continues his philosophical counsel, steering the listener away from attachment and toward a detached, discerning view of worldly relations.