Shloka 12
Śukasya Janma-yoga-phalaṁ — Vyāsasya Tapasā Putrārthaḥ (Śānti-parva 310)
Devanagari script
एता: प्रकृतयस्त्वष्टी विकारानपि मे शृणु । श्रोत्रं त्वक्चैव चक्षुश्व जिद्दा प्राणं च पडचमम्,ये आठ प्रकृतियाँ कही गयीं। अब मुझसे विकारोंका भी वर्णन सुनो-श्रोत्र, त्वचा, नेत्र, जिह्ठा, पाँचवीं नासिका, शब्द, स्पर्श, रूप, रस, गन्ध, वाणी, हाथ, पैर, लिंग और गुदा
Translation
“Iyan ang walong prakṛti. Ngayon pakinggan mo rin mula sa akin ang mga pagbabago (vikāra): tainga, balat, mata, dila, at ikalima ang ilong; saka tunog, haplos, anyo, lasa, amoy; at gayundin ang pananalita, dalawang kamay, dalawang paa, ari ng pag-aanak, at puwit—na bumubuo sa labing-anim.”
Word by Word
एताःthese
एताः:
Karta
TypeAdjective
Rootएतद्
FormFeminine, Nominative, Plural
प्रकृतयःnatures / constituents
प्रकृतयः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रकृति
FormFeminine, Nominative, Plural
तुbut / indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
अष्टौeight
अष्टौ:
Karta
TypeAdjective
Rootअष्टन्
FormMasculine, Nominative, Plural
विकारान्modifications / evolutes
विकारान्:
Karma
TypeNoun
Rootविकार
FormMasculine, Accusative, Plural
अपिalso
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
मेof me / my
मे:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
शृणुhear (you)!
शृणु:
TypeVerb
Rootश्रु
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada
श्रोत्रम्ear (organ of hearing)
श्रोत्रम्:
Karta
TypeNoun
Rootश्रोत्र
FormNeuter, Nominative, Singular
त्वक्skin
त्वक्:
Karta
TypeNoun
Rootत्वच्
FormFeminine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
एवindeed / just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
चक्षुःeye (organ of sight)
चक्षुः:
Karta
TypeNoun
Rootचक्षुस्
FormNeuter, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
जिह्वाtongue
जिह्वा:
Karta
TypeNoun
Rootजिह्वा
FormFeminine, Nominative, Singular
प्राणम्breath / vital air
प्राणम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्राण
FormMasculine, Accusative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
पञ्चमम्the fifth
पञ्चमम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपञ्चम
FormNeuter, Accusative, Singular
Speaker
याज़्ञवल्क्य उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes