Utkramaṇa-sthāna and Ariṣṭa-lakṣaṇa: Yājñavalkya’s Instruction on Departure Pathways and Mortality Signs
प्रकृतेश्व गुणानां च पठचविंशतिकं बुधा: । सांख्ययोगे च कुशला बुध्यन्ते परमैषिण:
prakṛteś ca guṇānāṁ ca pañcaviṁśatikaṁ budhāḥ | sāṅkhyayoge ca kuśalā budhyante paramaiṣiṇaḥ ||
Wika ni Vasiṣṭha: Nauunawaan ng marurunong na naghahanap, na bihasa sa Sāṅkhya at Yoga, na ang Kataas-taasang Sarili ang ika-dalawampu’t limang prinsipyo—naiiba sa Prakṛti at sa mga guna nito. Kapag isinantabi ang mga di-buhay na salik gaya ng pagkamakasarili (ahaṃkāra), ang natitira upang matanto ay ang mismong katotohanan ng kamalayan; ito’y tinatawag na di-nakikita at di-nahahahayag, na Panginoong may katangian at lampas sa katangian, na walang hanggan at panloob na Tagapamahala. Kaya ipinahahayag ng mga nakaaalam na ang Sarili’y lumalampas sa dalawampu’t apat na sangkap ng kalikasan.
वसिष्ठ उवाच
The verse teaches that beyond Prakṛti and its guṇas (the twenty-four material principles) there is a distinct, conscious reality—the Supreme Self—recognized by Sāṅkhya-Yoga experts as the twenty-fifth principle, the inner ruler and eternal ground of experience.
In the Śānti Parva’s instruction on liberation, Vasiṣṭha explains to his listener(s) a Sāṅkhya-Yoga classification: sages identify the Supreme Self as transcending the constituents of nature, known when ego and other inert factors are negated.