Adhyātma–Adhibhūta–Adhidaivata Correspondences and the Triguṇa Lakṣaṇas (Śānti-parva 301)
शमश्न दृष्ट: परमं बल॑ च ज्ञानं च सूक्ष्मं च यथावदुक्तम् | तपांसि सूक्ष्माणि सुखानि चैव सांख्ये यथावद् विहितानि राजन्
śamaś ca dṛṣṭaḥ paramaṃ balaṃ ca jñānaṃ ca sūkṣmaṃ ca yathāvad uktam | tapāṃsi sūkṣmāṇi sukhāni caiva sāṅkhye yathāvad vihitāni rājan ||
Sinabi ni Bhīṣma: “O hari, sa aral ng Sāṅkhya ay may tumpak at maayos na paglalahad ng mga ito: ang pag-abot sa tuwirang linaw sa loob, ang pagpipigil sa isip at mga pandama, ang pinakamataas na lakas, ang maselang kaalamang mapaghiwalay (discriminative), at ang pinong mga pag-aayuno at pagdidisiplina (tapas) na humahantong sa kagalingan. Ang lahat ng ito ay itinakda roon nang wasto at ayon sa kaayusan.”
भीष्म उवाच
Bhīṣma emphasizes that Sāṅkhya systematically teaches inner calm (śama), disciplined restraint of mind and senses, subtle discriminative knowledge, and refined austerities that lead to lasting well-being—presenting them in a correct and ordered way.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs King Yudhiṣṭhira on dharma and liberation-oriented disciplines; here he points Yudhiṣṭhira to Sāṅkhya as an authoritative framework that already lays out these practices and insights precisely.