Haṃsa–Sādhya Saṃvāda: Satya, Dama, Kṣamā and the Discipline of Speech
“यह संक्षेपमें मैंने तुम्हें मोक्षका विषय बताया है। अब पुनः इसीको विस्तारके साथ बता रहा हूँ, सुनो ।।
bhīṣma uvāca | etat saṅkṣepeṇa mayā tubhyaṃ mokṣaviṣayaḥ kathitaḥ | idānīm punar evainaṃ vistareṇa bravīmi, śṛṇu || muktā vītabhayā loke caranti sukhino narāḥ | saktabhāvā vinaśyanti narās tatra na saṃśayaḥ ||
Wika ni Bhīṣma: “Naipaliwanag ko na sa iyo nang maikli ang tungkol sa paglaya. Ngayon ay sasabihin ko itong muli nang mas malawig—makinig. Ang mga malaya ay lumalakad sa daigdig na walang takot at namumuhay nang masaya; ngunit ang mga ang isip ay kumakapit sa mga bagay na pandama ay napapahamak—walang alinlangan dito.”
भीष्म उवाच
Freedom (moksha) is marked by fearlessness and ease in worldly life; attachment (sakti) binds the mind and leads to downfall. Therefore, cultivate non-attachment to live happily and securely.
In the Shanti Parva’s instruction section, Bhishma continues advising Yudhishthira on liberation. He says he has given a brief account and will now elaborate, contrasting the liberated person’s fearless happiness with the ruin that follows attachment.