Shloka 48
Adhyāya 283: Varṇa-vṛtti, Nyāya-ārjana, and the Decline-and-Restoration of Dharma (वर्णवृत्तिः न्यायार्जनं च)
Devanagari script
क्रीडन्ति विविधाकाराश्रिक्षिपु: सुरयोषित: । रुद्रक्रोधात् प्रयत्नेन सर्वदेवै: सुरक्षितम्
Transliteration
krīḍanti vividhākārāḥ rikṣipuḥ surayoṣitaḥ | rudrakrodhāt prayatnena sarvadevaiḥ surakṣitam ||
Translation
Sinabi ni Daksha: “Ang mga babaeng makalangit, na nag-aanyong sari-sari, ay naglaro-laro at saka tumakas. Gayunman, ang pook na iyon ay maingat na binantayan ng lahat ng mga diyos, sa malaking pagsisikap, dahil sa takot sa poot ni Rudra.”
Word by Word
क्रीडन्तिthey play/sport
क्रीडन्ति:
TypeVerb
Rootक्रीड् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथम, बहुवचन
विविधाकाराःof various forms
विविधाकाराः:
Karta
TypeAdjective
Rootविविधाकार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
ऋक्षिपुःṚkṣipu (a proper name)
ऋक्षिपुः:
Karta
TypeNoun
Rootऋक्षिपु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सुरयोषितःcelestial women (apsarases)
सुरयोषितः:
Karta
TypeNoun
Rootसुरयोषित् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
रुद्रक्रोधात्from Rudra's wrath
रुद्रक्रोधात्:
Apadana
TypeNoun
Rootरुद्रक्रोध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन
प्रयत्नेनwith effort
प्रयत्नेन:
Karana
TypeNoun
Rootप्रयत्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
सर्वदेवैःby all the gods
सर्वदेवैः:
Karana
TypeNoun
Rootसर्वदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
सुरक्षितम्protected/guarded
सुरक्षितम्:
TypeAdjective
Rootसुरक्षित (कृदन्त; √रक्ष्)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
Speaker
दक्ष उवाच
Characters & Entities
D
DakṣaR
RudraS
Sarvadevāḥ (all the gods)S
Surayoṣitaḥ (celestial women)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes