Shloka 64
तृष्णाक्षय-उपदेशः
Instruction on the Cessation of Craving
वेदवादं व्यपाश्रित्य मोक्षो5स्तीति प्रभाषितुम् । अपेतन्यायशास्त्रेण सर्वलोकविगर्हिणा
vedavādaṁ vyapāśritya mokṣo 'stīti prabhāṣitum | apeta-nyāyaśāstreṇa sarvaloka-vigarhīṇā ||
Sinabi ni Kapila: Siya lamang ang tunay na may karapatang magpahayag, sa bisa ng salita ng Veda, na “may moksha”—yaong napalaya na sa pag-asa sa mga disiplina ng pagtatalo at legalistikong pangangatwiran, at yaong, sa pagkakita sa buong daigdig na karapat-dapat talikdan sapagkat ito’y nasisira, ay tumalikod na rito. Ang gayong renunsyante—nag-iisa, disiplinado sa yoga, natupad na ang mga layon ng buhay, panginoon ng isip, at naglalakbay sa lahat ng dako na tanging kaunting limos na pagkain ang sandigan upang mapanatili ang katawan—siya lamang ang makapagsasalita tungkol sa moksha nang may wastong awtoridad.
कपिल उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that speaking authoritatively about moksha is not merely a matter of quoting scripture; it requires the lived qualification of renunciation—self-mastery, minimal dependence on the body, and detachment from the perishable world—so that Vedic testimony is embodied rather than used for debate.
In Shanti Parva’s philosophical instruction, Kapila describes the kind of ascetic who is fit to make definitive claims about liberation: a solitary yogin who has abandoned worldly pursuits and even the impulse toward argumentative, legalistic reasoning, living on scant alms while wandering without attachment.