Shloka 46
कपिलगोसंवादे गृहस्थ-त्यागधर्मयोः प्रमाण्यविचारः
Kapila–Cow Dialogue: Authority of Householder and Renunciant Dharmas
इस प्रकार दीर्घकालके पश्चात् वे वाराणसी पुरीमें जा पहुँचे, वहाँ उन्होंने तुलाधारको सौदा बेचते देखा ।।
evaṃ prakāreṇa dīrghakālasya paścāt te vārāṇasī-purīṃ gatvā prāpuḥ; tatra te tulādhāraṃ vaṇijaṃ kraya-vikrayair jīvanaṃ nirvahantaṃ dadarśuḥ. so 'pi dṛṣṭvaiva taṃ vipram āyāntaṃ bhāṇḍajīvanaḥ samutthāya susaṃhṛṣṭaḥ svāgatena abhyapūjayat.
Pagkaraan ng mahabang panahon, narating nila ang lungsod ng Vārāṇasī. Doon nila nakita si Tulādhāra, isang mangangalakal na nabubuhay sa pagbili at pagbenta ng mga bagay. Nang mapansin niyang papalapit ang brāhmaṇa, si Tulādhāra—bagaman ang kabuhayan ay kalakalan—ay agad tumindig, nagalak, at pinarangalan siya sa isang mainit na pagtanggap. Ipinakikita ng pangyayaring ito na ang tunay na dharma ay hindi nasusukat sa tatak ng katayuan, kundi sa asal: ang kababaang-loob, pagkamapagpatuloy, at paggalang sa karapat-dapat ay maaaring magningning kahit sa buhay-maybahay at sa gitna ng pamilihan.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Dharma is validated by conduct: even a merchant living by trade can embody righteousness through humility, prompt respect, and sincere hospitality toward the worthy.
After a long interval, the travelers arrive in Vārāṇasī and see Tulādhāra engaged in commerce; noticing a brāhmaṇa approaching, Tulādhāra immediately rises, rejoices, and welcomes him with honor.