Shloka 8
धर्मलक्षण-प्रश्नः (Marks and Sources of Dharma) | Chapter 251: Inquiry into the Definition of Dharma
श्मश्रु रोम च केशाश्व शिरा स्नायु च चर्म च । इन्द्रियं प्राणसंज्ञातं नासिकेत्यभिसंज्ञिता
śmaśru roma ca keśāś ca śirā snāyu ca carma ca | indriyaṁ prāṇasaṁjñātaṁ nāsikety abhisajñitā ||
Sinabi ni Vyāsa: “Balbas, balahibo sa katawan at buhok sa ulo; mga ugat, litid at balat—kasama ang kakayahang tinatawag na prāṇa, ang hininga ng buhay, na dito’y tiyak na iniuugnay sa ilong: binanggit ang mga ito upang ipakita na ang katawan ay binuo at madaling masira. Sa pagkilalang ang sarili ay hiwalay sa mga sangkap at gampaning ito ng katawan, ang tao’y inaakay sa paglayo sa pagkakapit at sa katatagan sa dharma.”
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse itemizes bodily components and functions to emphasize that the body is a composite and perishable, while the true self should be understood as distinct from these parts; this supports ethical steadiness and detachment in dharma.
Vyāsa is explaining a reflective analysis of the body—listing hair, veins, sinews, skin, and the life-breath associated with the nose—as part of a broader instruction in Shānti Parva aimed at cultivating insight and dispassion.