Shloka 14
कामबन्धन-निवृत्ति तथा शान्तिलक्षण-उपदेशः | Release from Desire-Bondage and the Marks of Peace
स्वदारनिरतो दान्तो हानसूयुर्जितिन्द्रिय: । ऋष्विक् पुरोहिताचार्यमातुलातिथिसंश्रितै:
svadāra-nirato dānto hānāsūyur jitendriyaḥ | ṛṣvik-purohitācārya-mātulātithi-saṁśritaiḥ ||
Wika ni Vyāsa: Ang isang maybahay ay dapat maging tapat at nakatuon sa sarili niyang asawa, mapagpigil, walang masamang-loob at hindi mapaghanap ng kapintasan sa kabutihan ng iba, at siyang nagwawagi sa mga pandama. Huwag siyang makipagtalo sa mga dapat igalang o alagaan—mga pari ng yajña (ṛtvij), ang purohita, ang guro (ācārya), ang tiyuhin sa ina, mga panauhin, mga humihingi ng kanlungan, matatanda, mga bata, maysakit, mga manggagamot, mga kababayan sa sariling pamayanan, mga kamag-anak at kaalyado, ang ina at ama, mga babae sa sambahayan, mga kapatid na lalaki, mga anak na lalaki, ang asawa, mga anak na babae, at mga lingkod. Ang tumatalikod sa pakikipag-away sa lahat ng ito ay napapalaya sa mga kasalanan.
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse teaches gṛhastha-dharma centered on fidelity, sense-control, and a deliberate refusal to quarrel with those who deserve honor, care, or protection—especially family members, dependents, and social-religious guides. Such restraint is presented as a purifier that frees one from sin.
In Śānti Parva’s instruction on dharma after the war, Vyāsa delivers ethical guidance. Here he outlines the conduct of an ideal householder: disciplined, non-envious, and committed to maintaining harmony by avoiding disputes with priests, teachers, guests, dependents, and one’s own household.