Adhyāya 240: Indriya–Manas–Buddhi–Ātman — The Inner Hierarchy and Restraint (इन्द्रिय-मनस्-बुद्धि-आत्म-क्रमः)
सिध्यन्ति चास्य सर्वार्था विज्ञानं च प्रवर्तते । सम: सर्वेषु भूतेषु लब्धालब्धेन वर्तयन्
sidhyanti cāsya sarvārthā vijñānaṃ ca pravartate | samaḥ sarveṣu bhūteṣu labdhālabdhena vartayan, sattvasaṃsevanād dhīro nidrām ucchettum arhati |
Sinabi ni Vyāsa: Sa ganitong disiplina, natutupad ang lahat ng layunin ng naghahanap at nagsisimulang gumana ang tunay na pag-unawa. Sa pananatiling pantay ang loob sa lahat ng nilalang, at sa pamumuhay na may kasiyahan maging may makuha o wala, ang matatag na tao—sa paglinang ng sattva—ay nagiging karapat-dapat na putulin ang antok (katamaran at kawalang-ingat). Kaya ang buhay-yoga ay nakikilala sa pagkakapantay sa mga nilalang, kalayaang hindi magulo ng bunga, at linaw sa loob na sumisibol mula sa kalinisan at pagpipigil-sa-sarili.
व्यास उवाच
Cultivate sattva and equanimity: when one remains impartial toward all beings and is content in gain and non-gain, higher discernment (vijñāna) awakens and the practitioner becomes capable of overcoming sleep-like inertia and heedlessness, leading to the fulfillment of spiritual aims.
In Śānti Parva’s instruction on dharma and inner discipline, Vyāsa continues a didactic passage describing the marks and results of yogic conduct—impartiality toward beings, contentment with outcomes, and the arising of realized knowledge.