Previous Verse
Next Verse

Shloka 33

अध्यात्म-तत्त्व-निर्णयः

Adhyātma Taxonomy: Elements, Faculties, and Guṇas

हानिभड़विकल्पानां नवानां संचयेन च | शरीराणामजस्याहु्सत्वं पारदर्शिन:,पारदर्शी (तत्त्वज्ञानी) पुरुष परिणाममें हानि, भंग एवं विकल्पसे युक्त नवीन शरीरोंको बारंबार ग्रहण करनेके कारण अजन्मा परमात्माके अंशभूत जीवात्माको “हंस” कहते हैं

hāni-bhaṅga-vikalpānāṁ navānāṁ sañcayena ca | śarīrāṇām ajasyāhuḥ sattvaṁ pāradarśinaḥ ||

Wika ni Vyāsa: Ipinahahayag ng mga pantas na tunay na nakakakita sa katotohanan na, sapagkat ang Sariling hindi isinilang ay paulit-ulit na nagtitipon ng mga katawang laging bago—na bawat isa’y nasasaklaw ng pagkalugi, pagkabasag, at pagbabago—ang likas nitong diwa ay tinatawag na “Haṁsa,” ang dalisay na panloob na prinsipyo na dumaraan sa nag-iibang anyo ng katawan nang hindi mismo isinilang.

हानिof loss/decay
हानि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootहानि
FormFeminine, Genitive, Singular
भङ्गof breaking/dissolution
भङ्ग:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभङ्ग
FormMasculine, Genitive, Singular
विकल्पानाम्of changes/alternations
विकल्पानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootविकल्प
FormMasculine, Genitive, Plural
नवानाम्of new (ones)
नवानाम्:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootनव
FormNeuter, Genitive, Plural
सञ्चयेनby accumulation/collection
सञ्चयेन:
Karana
TypeNoun
Rootसञ्चय
FormMasculine, Instrumental, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
शरीराणाम्of bodies
शरीराणाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootशरीर
FormNeuter, Genitive, Plural
अजस्यof the unborn (one)
अजस्य:
Sampradana
TypeAdjective
Rootअज
FormMasculine, Genitive, Singular
आहुःthey say/call
आहुः:
TypeVerb
Rootअह्
FormPerfect (Paroksha), Third, Plural, Parasmaipada
सत्त्वम्the being/essence (living entity)
सत्त्वम्:
Karma
TypeNoun
Rootसत्त्व
FormNeuter, Accusative, Singular
पारदर्शिनःthe seers of truth
पारदर्शिनः:
Karta
TypeNoun
Rootपारदर्शिन्
FormMasculine, Nominative, Plural

व्यास उवाच

V
Vyāsa
H
haṁsa
J
jīva (implied)
P
Paramātman (implied)
Ś
śarīra (body)